Wetenschap - 21 februari 2018

Wageningse biotechnoloog in de race voor ingenieursprijs

tekst:
Roelof Kleis

De Wageningse biotechnoloog Jan Klok is een van de drie genomineerden voor de Prins Friso Ingenieursprijs 2018. Klok werkt onder meer als gastonderzoeker bij de leerstoelgroep Milieutechnologie.

© KIVI

Klok is daarnaast als projectleider verbonden aan waterinstituut Wetsus. Maar zijn voornaamste werkgever is het kleine innovatieve bedrijf Paqell, een joint venture tussen het biotechnologisch bedrijf Paques uit Friesland en Shell. Hier werkt hij als procestechnoloog aan de vervolmaking van de technologie om gas langs biotechnologische weg te ontzwavelen.

Efficiënter
Klok (34) is een gasreiniger. Hij studeerde biotechnologie in Wageningen en promoveerde in 2015 op onderzoek om gas met behulp van bacteriën te ontzwavelen. Die techniek is op zichzelf niet nieuw en werd al ruim 25 jaar geleden ontwikkeld. Klok toonde met experimenten en modelberekeningen aan dat het een stuk efficiënter zou moeten kunnen. Bij Paqell heeft hij inmiddels die weg gevonden.

JanKlok.jpg

Ontzwaveling van gas komt erop neer dat zwavelhoudende gassen als H2S uit het gas worden verwijderd. Traditioneel gebeurt dat langs een niet erg duurzame fysisch-chemische weg. Bacteriën kunnen het werk ook doen. Het resultaat is elementaire zwavel en een kleine reststroom zwaveloxiden. Er zijn twee enzymsystemen in bacteriën bekend die dat werk doen, legt Klok uit. ‘Maar onder de condities waarin wij werken, is maar een van beide actief.’

Afvalbak
Tenminste, dat werd altijd gedacht. Klok’s berekeningen toonden aan dat dat niet kon kloppen. Bij Paqell kreeg hij het voor elkaar om beide enzymsystemen aan het werk te krijgen, hetgeen leidt tot een veel efficiëntere ontzwaveling. ‘We hebben de fabriek zo efficiënt gekregen dat we helemaal geen afvalstoffen meer hebben. Dat is een enorme voortuitgang, want ontzwaveling is de afvalbak van de gassector.’

Die prijs geeft mij een stem om onze aanpak door te geven
Jan Klok

Klok werd door een collega bij Milieutechnologie voorgedragen voor de Ingenieursprijs. Hij zou de prijs dolgraag winnen. ‘Ik heb zelf van een aantal mensen ontzettend veel steun gehad om mijn vernieuwende ideeën te realiseren. De prijs geeft mij het podium om datzelfde ook voor de nieuwe generaties te doen. Paqell is maar een klein bedrijf. We zijn met acht mensen. Die prijs geeft mij een stem om onze aanpak door te geven.’

Stemmen
En het zou helemaal mooi zijn, vindt Klok, als in het jubileumjaar van WUR een Wageningse ingenieur er met de titel vandoor ging. Martin Baptist was er vorig jaar dichtbij, maar moest uiteindelijk genoegen nemen met de publieksprijs. Voor die publieksprijs kan iedereen (tot 18 maart) stemmen op de site van de KIVI, het organiserende instituut. De jury bepaalt uiteindelijk wie de Ingenieur van het Jaar wordt. De uitslag wordt op 21 maart bekendgemaakt.   

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan