Wetenschap - 20 juni 2019

Wageningen moet 'sorry' zeggen

tekst:
Roelof Kleis
23

Wageningen moet afstand doen van de focus op intensivering van de landbouw. Dat komt de biodiversiteit in eigen land en de wereld ten goede.

© Aldo Allessie

Dat zegt hoogleraar Esther Turnhout (Politics of Environmental Knowledge) in Resource. Turnhout is een van de auteurs van het onlangs verschenen Ipbes-rapport over de toestand van de biodiversiteit in de wereld. Om de sterk afnemende biodiversiteit te redden, moet het roer volgens de experts drastisch om. Dat geldt volgens haar ook voor WUR.

Exportlandbouw
WUR heeft met haar focus op intensivering van de landbouw volgens Turnhout bijgedragen aan de huidige kaalslag onder planten en dieren. ‘Mensen die dat zeggen, hebben een punt. Het dominante geluid binnen Wageningen is nog steeds dat we door industriële exportlandbouw de wereld moeten voeden. Stemmen die zeggen dat het ook anders kan, komen minder sterk naar buiten.’

Een expliciete afrekening en transparantie over het verleden hoort daarbij
Esther Turnhout

Turnhout vindt excuses van WUR voor haar bijdrage aan de vernietiging van biodiversiteit op zijn plaats. ‘’Wellicht is Wageningen aan het veranderen, maar dat is nog niet zo duidelijk voor de buitenwereld. Het vereist extra inspanning om dat zichtbaar te maken. Een expliciete afrekening met en transparantie over het verleden hoort daarbij. Een van de reacties die ik kreeg is dat Wageningen eigenlijk eerst ‘sorry’ moet zeggen. Daar kan ik wel in meevoelen.'

Bedreigd
Het Ipbes-rapport schat dat wereldwijd een miljoen soorten planten en dieren met uitsterven wordt bedreigd. Een flink deel van die soorten kennen we overigens nog niet. Het IPBES schat, op basis van extinctiesnelheid van soorten, dat er ongeveer 8,1 miljoen soorten zijn op de wereld. Daarvan zijn 1,7 miljoen soorten bekend en beschreven. Het grootste deel van alle soorten betreft insecten.

Re:acties 23

  • Auke Pols

    Een mooie oproep van Esther Turnhout die duidelijk een gevoelige snaar raakt, getuige de reacties van zowel binnen als buiten de WUR. Alleen al daarom zou een bredere discussie over dit onderwerp de moeite meer dan waard zijn.

    Interessant is dat de reacties lezen als 'Damned if you do, damned if you don't.' Voorstanders van excuses wijzen naar de catastrofale gevolgen van intensieve landbouw voor biodiversiteit, tegenstanders naar de catastrofale gevolgen van het stoppen ermee. Ik denk dat we twee stappen verder kunnen zetten.

    De eerste stap is erkennen dat je 'sorry' kunt zeggen, ook als iets dat je deed ook goede gevolgen had naast de catastrofale bij-effecten. Het uitbuiten van slaven was destijds prima voor de Nederlandse economie, maar dat maakt het menselijk leed nog niet goed - veeleer het omgekeerde.

    De tweede stap is niet kijken naar het doel, maar naar het proces van onderzoek. Als we destijds de intensieve landbouw op een andere manier hadden onderzocht en geimplementeerd, met meer aandacht voor systeemeffecten, lange-termijneffecten, winnaars en verliezers, etc., zouden we dan nu niet minder problemen hebben gehad? En hebben we daar tegenwoordig meer oog voor aan de WUR, niet alleen in onderzoek, maar ook in het opleiden van toekomstige onderzoekers?

    Reageer
  • M.P.

    De intensieve landbouw heeft de wereld gevoed, miljarden in Zuid-oost Azië, de Amerika's en Europa zijn aan de armoede ontsnapt. Een armoede die het verlies aan biodiversiteit wellicht rechtvaardigde. Inmiddels is op regionaal gebied de transitie naar duurzaam gerechtvaardigd, ik heb het dan over eerder genoemde gebieden. Voor de rest van de wereld is de ontsnapping uit de armoede in zicht en daar kan men niet van verwachten afstand te doen van intensivering van de landbouw. Verwachten dat we daar de intensivering kunnen overslaan en een duurzamer, hoger technologisch model kunnen implementeren is naïef. In het neo-liberale denken van de afgelopen decennia hebben we dit al geprobeerd met diverse industrieën en dat is hopeloos mislukt.

    Excuses voor het wonder dat de groene revolutie heet zijn niet op zijn plaats. In de ontwikkelde wereld zijn veranderingen zeker nodig, echter de ontwikkelende wereld verdient de gift die groene revolutie heet en waar Wageningen aan bij heeft gedragen.

    Reageer
  • M.Kok

    Er zijn genoeg opties voor boeren om het zonder al die monsanto-propaganda te doen die door WUR wordt verspreid:
    lees bijvoorbeeld deze maar, leuk artikel
    https://www.ad.nl/economie/peet-en-elza-boeren-veganistisch-zonder-dierlijke-mest~afab4b1d/?utm_source=facebook&utm_medium=social&utm_campaign=socialsharing_web&fbclid=IwAR1D0AVq181tmXY4-TxtkSjm4hj0CrGnqEjqPVY_R060_wIVFsqm8BAnZOE

    Reageer
  • drs. Henk Jansen

    Een zeer moedig en nodig geluid uit Wageningen. Moge het bijdragen aan een intelligente transitie in onze manier van omgaan met bodem, water en het produceren van voedsel, waarbij respect voor al het overige leven op deze planeet, dat het onze mogelijk maakt de basis vormt! Op de Watercampus in Leeuwarden werken wij* aan nieuwe plantensoorten voor een dergelijke landbouw. Met zilte soorten en met soorten voor een nat veenweidelandschap die nieuwe mogelijkheden bieden. *buro elodea met van hall larenstein en living lab rug

    Reageer
  • Henri Busger op Vollenbroek / Etaregge Holsteins

    "Ik kan toch in de winkel voor de duurzame optie kiezen?

    ‘Alleen mensen met genoeg geld kunnen dat. Het is een eliteverhaal. Het idee van keuzevrijheid – dat de consument kan kiezen uit vijf kipkeurmerken met verschillende levenskwaliteit – vind ik heel raar. Het inperken van die keuzevrijheid is voor veel burgers best oké.’

    Alleen nog maar duurzame producten in de schappen?

    ‘Ja. De echte taak van burgers met betrekking tot de biodiversiteit, is niet die van consument maar die van politieke actor. "

    ------------------------------------

    Laat mevrouw Turnhout eerst op de proppen komen met een goed verdienmodel voor de boeren die overgaan op "duurzame productie". Dan praten we verder.

    Het is jaar in jaar uit regel op regel. Doe het in samenwerking met de gehele landbouwsector. En zorg voor een "gezonde bodem" (lees: minder regelgeving, eerlijke verdeling van inkomsten) waarop boeren voedsel kunnen produceren.

    Reageer
  • Esther van der Wijk

    Een idee voor een mooi en wereldwijd excuus: deel gratis in een open source internet omgeving de “nieuwe”, duurzame en natuurinclusieve landbouwmethoden.

    Reageer
  • Linda van Kollenburg

    Wat een sukkels hier! Schrijft hoe moedig Esther is, hoe hard deze verandering nodig is. Daarbij verliest men een paar dingen uit het oog. De economie! 9 miljard euro per jaar! Gaat Esther die bijleggen om er voor te zorgen dat we geen belasting verhoging krijgen? 200.000 banen op de tocht van veehouders, vleesproducenten en dierproduct-verwante industrie die ons land verlaat.

    Schade :

    - Miljarden aan import die we mislopen.
    - Economische ramp doordat grote bedrijven vertrekken.
    - Werkeloosheid zoals NIEMAND die ooit heeft meegemaakt.
    - Belastingverhogingen die NIEMAND kan betalen.

    Lekker door dromen met zijn allen. het enige dat Esther heeft gedaan, is ons land naar de afgrond leiden en een trap na geven!

    Reageer
  • Eduard

    Eindelijk! Super knap van haar. Go Esther! Landbouw is hard aan vernieuwing toe en niet aan de oude wijn van Fresco cs

    Reageer
  • Youetta Visser

    Heel goed dit! En broodnodig.

    Reageer
  • ing. G.J.E. de Wilde

    Dit streven van Prof. Turnhout verdient steun. Echter niet altijd is een totale systeemverandering nodig om de natuur te helpen. Zolang die er niet is, en het de vraag is of die er ook komt, is op bedrijfsniveau vaak reeds snel resultaat te bereiken met simpele maatregelen en ecologisch management. Gericht management op delen van het bedrijf kan natuur vaak goede herstelmogelijkheden bieden. Hier ligt m.i. een belangrijke taak voor het onderwijs: meer uitleg over ecologie.

    Reageer

Re:ageer