Wetenschap - 20 juni 2019

Wageningen moet 'sorry' zeggen

tekst:
Roelof Kleis
23

Wageningen moet afstand doen van de focus op intensivering van de landbouw. Dat komt de biodiversiteit in eigen land en de wereld ten goede.

© Aldo Allessie

Dat zegt hoogleraar Esther Turnhout (Politics of Environmental Knowledge) in Resource. Turnhout is een van de auteurs van het onlangs verschenen Ipbes-rapport over de toestand van de biodiversiteit in de wereld. Om de sterk afnemende biodiversiteit te redden, moet het roer volgens de experts drastisch om. Dat geldt volgens haar ook voor WUR.

Exportlandbouw
WUR heeft met haar focus op intensivering van de landbouw volgens Turnhout bijgedragen aan de huidige kaalslag onder planten en dieren. ‘Mensen die dat zeggen, hebben een punt. Het dominante geluid binnen Wageningen is nog steeds dat we door industriële exportlandbouw de wereld moeten voeden. Stemmen die zeggen dat het ook anders kan, komen minder sterk naar buiten.’

Een expliciete afrekening en transparantie over het verleden hoort daarbij
Esther Turnhout

Turnhout vindt excuses van WUR voor haar bijdrage aan de vernietiging van biodiversiteit op zijn plaats. ‘’Wellicht is Wageningen aan het veranderen, maar dat is nog niet zo duidelijk voor de buitenwereld. Het vereist extra inspanning om dat zichtbaar te maken. Een expliciete afrekening met en transparantie over het verleden hoort daarbij. Een van de reacties die ik kreeg is dat Wageningen eigenlijk eerst ‘sorry’ moet zeggen. Daar kan ik wel in meevoelen.'

Bedreigd
Het Ipbes-rapport schat dat wereldwijd een miljoen soorten planten en dieren met uitsterven wordt bedreigd. Een flink deel van die soorten kennen we overigens nog niet. Het IPBES schat, op basis van extinctiesnelheid van soorten, dat er ongeveer 8,1 miljoen soorten zijn op de wereld. Daarvan zijn 1,7 miljoen soorten bekend en beschreven. Het grootste deel van alle soorten betreft insecten.

Re:acties 23

  • Henry

    Transformative action, kleine stapjes zijn niet genoeg er is een systeemverandering nodig. Het probleem bij de wortel aanpakken. Esther Turnhout ziet het goed. Helaas wordt het laatste taboe in dit artikel (onbewust) vermeden. We zijn met teveel en te hongerig om ons alleen met natuur te voeden. Hoe meer mensen op aarde (huidige wereldpopulatie 7,7 miljard die elke dag netto met 200.000 stijgt) hoe minder ruimte voor wilde dieren en planten, dan is het niet raar dat de biodiversiteit afneemt. De zoogdierenpopulatie op aarde bestaat uit 4% wilde zoogdieren, de overige 96% bestaat uit de mens en zijn landbouwhuisdieren. 70% van alle vogels op aarde is door de mens gefokt pluimvee. Homo sapiens is (heel begrijpelijk) ooit in de val die landbouw heet gelopen en nu kunnen we niet meer terug. Door de beschikbaarheid van meer voedsel kwamen er meer mensen, waardoor de voedselproductie weer verhoogt moest worden enz. enz.
    Maar een populatie kan niet oneindig blijven groeien zonder negatieve gevolgen, oneindige groei bestaat niet de natuur. Natuur streeft naar balans en evenwicht. Is het een goed jaar voor de prooidieren dan kunnen de roofdieren veel jongen voeden en zal de populatie prooidieren weer krimpen, zijn er minder prooidieren dan zal de populatie roofdieren krimpen.
    Met 7,7 miljard is de balans wellicht verstoord. Hoeveel mensen kunnen er duurzaam op deze aarde leven? Misschien heeft moeder aarde niet nog meer kinderen nodig.

    Reageer
  • dirk zoebl

    Uit de oude doos: bij de vraag al of niet excuus van de WUR, is het goed je de verschillen te realiseren met andere excuus truus gevallen. Slavernij is nu, dankzij westerse vrijdenkers en de UN declaraties, nergens meer in omloop, en als je de bijbelse boodschap " hun bloed kome over ons en over onze kinderen" wilt navolgen, kun je op zoek gaan naar de huidige afstammelingen van die destijds verwerpelijke praktijken. Dat is echter in Wageningen totaal niet het geval, Wageningen is altijd een kaleidoscoop van de uitersten recht-door-zee (intensief),alternatief (Steiner) en allerlei tussenvormen en hybriden geweest (zoals de geintegreerde landbouw, bestaat dat eigenlijk nog wel?). In mijn tijd had je Jan Diek van Mansvelt, die ergens op de Wageningse berg zijn antroposofische Alternatieve Landbouw mocht belijden en uitdragen. Later kwam Eric Goewie daarbij, die kwam al wat dichterbij, namelijk in een houten keet achter het Agronomie hoofdgebouw. Beiden werden, dat is waar, of goedmoedig getolereerd (want de maatschappij vroeg erom), of zachtjes te verstaan gegeven (door de rector en andere bobos) dat ze het niet te bont moesten maken: soms werd hun naam en leeropdracht en werkweek terdege ingekort, kleine pesterijtjes natuurlijk, want waarom liepen al die studenten toch het Hoofdgebouw Agronomie voorbij en stroomden ze bij Goewie in zijn barak?? Maar alla, de diversiteit heeft dus altijd bestaan in een of andere vorm, anders dan bij slavernij dus. Hoezo excuses? Sorry?? Van wie ? Aan wie? En waarom? Was unisono beter geweest? Is er een Zwarte Piet??
    Al gun ik de hoogleraar best haar activisme wel, wie weet wat de discussies binnen het WUR bolwerk en daarbuiten gaan opleveren!

    Reageer
  • Ronald Zom @ WLR

    Sorry, en nu ga ik weer verder met mijn werk waar ik al 27 jaar mee bezig ben.

    Reageer
  • J. Overschie

    Weten jullie nog van het fenomeen erfzonde? Hoe belachelijk het niet is dat binnen het calvinisme de zonden van de ouders aan de kinderen wordt doorgegeven? Ouderwets gedoe en niet van deze tijd.
    Maar nu zie je tegenwoordig de erfzonde overal opduiken: Slavernij, milieu, noem wat op en er moeten excuses ergens voor worden gemaakt. Er wordt geen rekening gehouden met de kennis van toen versus de kennis van nu. Iedereen moet sorry zeggen en is wel ergens schuldig aan. Laten we vooral vooruit kijken, lessen trekken uit het verleden en daar niet in blijven hangen.

    Reageer
  • Martin den Boer, wereldburger

    Ik lees dat iemand schrijft :”wat een sukkels etc… “Volgens mij niet terecht deze betrokken lieden weg te zetten als “sukkels”. Dat zijn ze niet, maar het zijn mensen die iets verder denken dan economische groei, dan geldgedreven groei. En dat is te prijzen want wat heb je aan economische groei als we (maar vooral onze kinderen) uitgeblust op een kale zielloze aarde op een houtje zitten te bijten. Of is dat een overdreven beeld? Excuses van de WUR? Ik denk dat we, gelet op ons consumptiegedrag,  met z’n allen hand in eigen “sorryboezem” moeten steken. Prettig als instituten daarin voor gaan, maar vooral prettig als ook energie wordt gestoken in verbetering hier maar vooral elders in de wereld. 

     

    Reageer
  • Segers

    Is het nodig om excuses te maken voor de introductie van de eerste verbrandingsmotor? Voor het later invoeren van het vrouwenstemrecht? De overgang naar een monetaire economie? Nikkel cadmium batterijen? Rechtop lopen? Waarom zijn we in godsnaam rechtop gaan lopen? Het is de oorzaak van alle problemen. Moeten we daar geen excuses voor maken? Of voor een bijdrage aan vooruitgang. Vooruitgang die vanzelfsprekend in een ander licht komt te staan naarmate de tijd verstrijkt, de stand van de techniek en het morele besef vordert. Wellicht kunnen we in één keer excuses maken voor alle misstanden die binnen dat kader kunnen worden geplaatst, dan zijn we daar vanaf. Wanneer het maken van excuses wordt ingezet als communicatiestrategie zoals in dit voorbeeld, lopen we het risico dat de essentie ervan degradeert. Bewaar de exclusiviteit van de verontschuldiging!

    Het draagvlak voor haalbare veranderingen binnen de intensieve teelt neemt toe. Ook en juist bij de agrarisch ondernemers, telers en boeren. Universiteiten: Maak geld vrij voor onderzoek naar extensieve teeltmethoden met behoud van commercieel resultaat voor de telers en boeren. Zet kleine stappen. Ze willen best een paar procent inleveren voor maatregelen die de biodoversiteit ten goede komen. Het ligt echter niet voor de hand dat dat geld wordt gevonden. Binnen de 'sales driven' universiteit is daar geen plaats meer voor. Laten we daar ook maar meteen GEEN excuses voor maken.

    Reageer
  • Wytske Visser

    Ook wel kort door de bocht Linda. Je ziet net zo goed niet het totaalbeeld. Het is volgens mij het grootste probleem dat bijna iedereen een beperkte blik heeft en niet inclusief denkt. Het enige wat wrrkelijk toekomst heeft is om alles wat leeft in een goed evenwicht te krijgen. Dat betekent dat je niets of niemand links laat liggen, misbruikt of uitbuit. Dit betekent een enorme omslag in het besturen van maatschappijen. Dat hebben we als mensheid nog niet ontwikkeld. Samenwerken waarbij voor ieder en alles wat leeft respect is heeft de enige werkelijke toekomst. Discussiëren heeft weinig zin omdat het dan gaat om het winnen van de discussie, terwijl integere en intelligente uitwisseling fris denken en nieuwe inzichten creëert.

    Reageer
  • Desiree

    Er is ook nog zoiets als ecologische intensivering, zoals bijvoorbeeld met permacultuurpricipes. Ja, armoede bestrijden prima, maar kind met het badwater weggooien zoals nu gebeurt door afname biodiversiteit moet (en kan!) vermeden worden...

    Reageer
  • Ellen de Heus

    Bekijk het vooral wereldwijd. Het landbouwsysteem moet wereldwijd gerenoveerd worden. Anders is er alleen nog meer landdegradatie, arbeidsmigratie enz.
    Bij ons in het dorp, een uithoek van Europa, gaan de meeste mensen nooit naar de tandarts omdat ze zich dit niet kunnen veroorloven. In West Afrika vangen de lokale vissers alleen een paar heel kleine visjes omdat o.a. Nederlandse high tech visfabrieken alle vis uit zee haalt.

    Reageer
  • jan willems

    Over levensvatbaarheid: ik hoor niemand over de (officieel 100) doden alleen al aan q-koorts. Met recht kan worden gezegd dat de vee-industrie de grootste ramp is voor het land, sinds de watersnood! Schandalig dat die 2 ''ministers'' van CDA, ofwel de Partij van de Q-koorts, nimmer zijn opgepakt!

    Reageer

Re:ageer