Wetenschap - 11 juli 2018

‘Voorlichting alleen is onvoldoende voor aanpak overgewicht’

tekst:
Tessa Louwerens

VISIE-Het aantal mensen met overgewicht neemt nog steeds toe, blijkt uit de nieuwste cijfers van het CBS. Behandelen van overgewicht is erg lastig en voorlichting alleen is onvoldoende, aldus voedingshoogleraar Edith Feskens.

Veranderingen in de omgeving zijn een belangrijk onderdeel in de aanpak van overgewicht. Bijvoorbeeld sportprojecten in de wijk. ©Shutterstock

Meer dan de helft van de Nederlanders heeft overgewicht en bij ruim 100.000 volwassenen is er sprake van morbide obesitas, een zeer ernstige vorm van overgewicht. Dat blijkt uit cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vorige week publiceerden.

Hoe komt het dat overgewicht ondanks alle voorlichting nog altijd toeneemt?
‘Voorlichting alleen is niet voldoende. Denken is nog geen doen. Daarom moeten we meer inzicht krijgen in de factoren die hierbij een rol spelen, zodat mensen gericht geholpen kunnen worden. Het liefst wil je voorkomen dat mensen te zwaar worden, want afvallen en daarna op gewicht blijven is heel moeilijk.’

In sommige regio’s is zelfs meer dan de helft te zwaar, is dat te verklaren?
‘Uit eerdere monitoring blijkt dat de meeste mensen met overgewicht uit de regio’s Drenthe, Flevoland, Zuid-Limburg en Twente komen. In deze regio’s kampt ruim 52 procent met overgewicht. Dit zijn ook de regio’s waar meer laagopgeleiden wonen, met een lagere sociaal-economische status. De levensverwachting van laagopgeleiden is gemiddeld 7 jaar korter dan van hoogopgeleiden en het aantal gezonde levensjaren is zelfs gemiddeld 15 jaar lager.’

Je kunt niet tegen een kind zeggen dat die gezond moet eten als de rest van de familie patat en cola neemt
Edith Feskens, hoogleraar Humane Voeding

Wat is er nodig om dit te veranderen?
‘Juist voor deze groep mensen is het belangrijk dat de aanpak van overgewicht laagdrempelig is en in kleine stappen gebeurt. Het heeft weinig zin om te zeggen: als je dit nu doet, krijg je over tien jaar misschien suikerziekte. Een belangrijk deel van de aanpak bestaat uit het veranderen van de omgeving. Zo werken we bijvoorbeeld aan projecten waar mensen kunnen sporten in de wijk. Bovendien zijn kinderen in deze analyse niet meegenomen. Maar we weten uit onderzoek dat mensen die als kind al te zwaar zijn, vaak als volwassene ook overgewicht hebben. En we zien ook steeds vaker dat mensen al op jonge leeftijd suikerziekte en hoge bloeddruk ontwikkelen. Om kinderen een gezondere leefstijl aan te leren, is het belangrijk om het hele gezin te betrekken. Je kunt niet tegen een kind zeggen dat die gezond moet eten als de rest van de familie patat en cola neemt.'

Toch doet Nederland het in verhouding met de rest van Europa vrij goed. Wat is het geheim denk je?
‘Ondanks dat deze cijfers verontrustend klinken, zijn Nederlanders in vergelijking met de rest van Europa nog één van de dunste volken. Misschien komt dat omdat we hier veel fietsen. Maar het slechte nieuws is wel dat het aantal mensen met overgewicht en obesitas nog altijd toeneemt. Die mensen lopen een groter risico om gezondheidsproblemen te ontwikkelen zoals suikerziekte en een verhoogde bloeddruk en op latere leeftijd hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van kanker en gewrichtsklachten.’

Lees ook: