Wetenschap - 16 oktober 2019

Unicef-prijs voor studie noodhulp

tekst:
Roelof Kleis

Ontwikkelingseconoom Maarten Voors heeft met een studie naar het effect van noodhulp in Congo de Unicef Research Award gewonnen.

© Douglas Bashonga

Voors deed samen met drie internationale collega’s experimenteel onderzoek in de Democratische Republiek Congo naar de gevolgen van noodhulp aan gezinnen die op de vlucht zijn voor het geweld in het land. Het bijzondere is dat die hulp niet bestond uit het geven van cash geld, maar vouchers (bonnen) die konden worden besteed ‘aan alles behalve voedsel’ op een speciaal daarvoor georganiseerde markt.

De uitverkiezing van Voors valt samen met de bekendmaking van de Nobelprijs voor de economie. Die prijs gaat naar de grondleggers van de experimentele ontwikkelingseconomie. ‘Ons onderzoek past helemaal in dat straatje’, zegt Voors. ‘Sterker nog, onze groep in Wageningen is geïnspireerd door het type werk dat zij doen.’

Hulpporgramma
In Congo is het al decennia onrustig. Vijf miljoen van de tachtig miljoen inwoners zijn op de vlucht en hebben onderdak bij gastgezinnen. Ziekte en sterfte onder kinderen zijn volgens Voors een groot probleem. Met het hulpprogramma Rapid Response to Movements of Population probeert Unicef de grootste nood te lenigen. Voors en collega’s grepen dat programma aan om experimenteel onderzoek te doen.

voucher2.jpg

De onderzoekers deelden vouchers van 55-90 dollar uit aan gezinnen die net buiten de groep van de meest hulpbehoevenden vielen. Een controlegroep kreeg die vouchers niet. Mensen konden op de speciale markt kleding, matrassen, kookpannen en dergelijke kopen. Door middel van enquêtes werd het effect van de hulp gemeten. ‘Hoofdvraag was feitelijk: werkt dit of niet, is dit beter dan niets doen.’ Het antwoord was een duidelijk ja.

Mentale druk
‘De mensen zijn zowel op de korte als de langere termijn beter af’, zegt Voors. ‘Je moet je voorstellen dat mensen die op de vlucht zijn niks meer hebben. Ze hebben alles achter moeten laten. Dat levert een enorme mentale druk op. Het vouchersysteem vermindert die stress, doordat ze spullen kunnen aanschaffen. Uit de studie blijkt bovendien dat dit niet leidt tot onderlinge conflicten met gezinnen die niets kregen. De sociale cohesie wordt niet aangetast.’

Ze hebben alles achter moeten laten. Dat levert een enorme mentale druk op
Maarten Voors

‘Mensen op de vlucht zijn getraumatiseerd’, vervolgt Voors. ‘Deze studie toont aan dat meteen directe hulp geven een positief effect oplevert. De verwachting is dat latere hulpprogramma’s daardoor ook beter aan zullen slaan.’ De studie van Voors et al is een van de tien onderzoeken die door het Unicef Office of Research Innocenti voor de competitie zijn genomineerd. Drie studies werden tot winnaar uitgeroepen.

Waardering
Wat de prijs precies inhoudt, weet Voors nog niet. Hij is vooral blij met de waardering voor deze vorm van onderzoek doen. ‘Wij werken veel samen met partners in de ontwikkelingssector. Unicef bevestigt hiermee dat de relatie tussen hulp en onderzoek nuttig kan zijn. Een organisatie die voornamelijk met de uitvoering bezig is, laat zien dat ze onderzoek waarderen, laat weten dat we goed bezig zijn.’

 


Re:ageer