Wetenschap - 11 november 2014

Suzuki-vlieg zet fruitteelt op stelten

tekst:
Albert Sikkema

Hij is nog maar twee jaar in Nederland en nu al heeft hij veel fruitteeltbedrijven en alle volkstuintjes in Nederland gekoloniseerd. We raken dit Aziatische vliegje nooit meer kwijt, zegt fruitonderzoeker Herman Helsen.

Het stikt van de fruitvliegjes in Nederland, maar die zitten altijd op rottend fruit en tasten de gezonde aardbeien, kersen en frambozen aan de plant niet aan. Maar de suzuki-fruitvlieg (Drosophila suzukii) tast wel gaaf fruit aan. De exoot heeft een forse legboor waarmee hij gaatjes in het fruit maakt en eitjes onder de schil van rijpend fruit legt. Als de larven van het vliegje uitkomen, gaat het fruit rotten en is het niet meer te verkopen, zegt Helsen.

Het Aziatische fruitvliegje werd in 2008 voor het eerst gevonden in Europa en heeft zich vanuit Spanje razendsnel over het Europese continent verspreid, tot in Zweden. De suzuki heeft een hoge vruchtbaarheid en legt 10 keer per jaar eitjes, zegt de Wageningse entomoloog. ‘Op dit moment zitten er miljarden beestjes in Nederland, op iedere struik met zacht fruit. De wintersterfte moet enorm zijn, want in het voorjaar kom je ze nauwelijks tegen.’

De suzuki-fruitvliegen zijn niet kieskeurig. Ze starten in het voorjaar op de kersen en tasten vervolgens aardbeien, bramen, blauwe bes en frambozen aan. Doordat de fruitvliegjes heel veel waardplanten hebben, hoppen ze van het ene rijpe fruit naar het andere en kan hun populatie gedurende het fruitseizoen exponentieel toenemen. Aan de hand van geurvallen concludeert Helsen dat het aantal fruitvliegjes piekt in oktober en november. Ze zitten niet alleen op fruitbedrijven, maar ook in onze achtertuin, ons volkstuintje en in het bos – overal waar fruit beschikbaar is.

Wat te doen? ‘We raken ze nooit meer kwijt’, zegt Helsen beslist. Hij heeft vooral advies hoe we kunnen voorkomen dat de plaag gedurende het fruitseizoen explodeert. De fruittelers moeten vooral zorgen dat ze al het rijpe fruit afvoeren. ‘Met het oogsten van het fruit voer je de eitjes af van het bedrijf. Als dat consequent wordt uitgevoerd, dan ontstaat er geen plaag.’ Hygiëne is dus cruciaal voor de fruittelers, zegt Helsen. Ze moeten alle fruit, ook het fruit dat op de grond valt, verwijderen.

Cruciaal bij deze aanpak is dat het fruit oogstrijp is voordat een volgende generatie van de suzuki ontstaat. Bij snel rijpend fruit als aardbei en framboos is dat het geval, bij de kers niet. Daarom zijn daar andere maatregelen nodig. Helsen kent nog geen effectieve natuurlijke vijanden van de vlieg, dus wellicht moeten we daar chemische middelen tegen de fruitvlieg gebruiken, stelt hij. Een andere optie is om de kersenteelt te beschermen met muskietennetten, maar dat zou een enorme investering vergen.

PPO Fruit in Randwijk zoekt op dit moment naar een integrale bestrijdingsstrategie in een Nederlands consortium met fruittelers en veilingen, en participeert in een EU-project om meer te snappen van de biologie en biologische bestrijding van de fruitvlieg.


Re:ageer