Wetenschap - 5 december 2017

Smaak is een kwestie van kunst

tekst:
Tessa Louwerens

Een salade die net zo is opgemaakt als een abstract schilderij van Kandinsky smaakt niet alleen lekkerder, mensen zijn ook nog eens bereid om er meer voor te betalen, vertelt Charles Spence, experimenteel psycholoog aan de Oxford Universiteit, vanmiddag tijdens een lezing in Forum.

'We proeven eerst met onze ogen', vertelt Charles Spence ©Tessa Louwerens

 ‘Hoe ons eten wordt gepresenteerd heeft een grote invloed op hoe we dit ervaren’, vertelt Spence. Zoals de Romeinse gastronoom Appicus het in de eerste eeuw het al beschreef: ‘We proeven eerst met onze ogen’. Ons brein is geëvolueerd om voedsel te vinden. In een oogwenk wordt de afweging gemaakt of dit voedsel lekker en voedzaam zal zijn. Het is dan misschien ook niet verrassend dat een groot deel van de hersenen actief wordt wanneer hongerige mensen naar afbeeldingen van eten kijken.

Porno
Zeker in deze tijd van digitale media, waar iedereen foto’s maakt van zijn eten voor facebook of instagram speelt deze ‘voedselporno’ volgens Spence een belangrijke rol. ‘Steeds meer chefs realiseren zich dat hun gerechten worden beoordeeld op hoe fotogeniek ze zijn- in kookboeken, maar bijvoorbeeld ook op instagram.’ Uit onderzoek blijkt dat dit werkt. Chefkok Jozef Youssef creëerde een salade in de vorm van een abstract schilderij van Wassily Kandinsky. Uit het onderzoek, waar Spence bij betrokken was, bleek dat mensen deze salade lekkerder vonden dan salades met dezelfde ingrediënten die op een hoopje of netjes gespreid werden gepresenteerd. Ze waren ook nog eens bereid er twee keer zoveel voor te betalen.

Paradox
Maar proeven doe je niet alleen niet alleen met je tong of je ogen, het gaat om de totale ervaring. Stel je bent op vakantie in een mediterraan land. Je zit daar met je geliefde op het strand en drinkt een rosétje. De zon zakt langzaam in zee, je hoort het geluid van de golven en ademt de warme zilte zeelucht. Het is de beste rosé die je in tijden hebt geproefd. Je neemt een flesje mee naar huis, maar daar smaakt het lang niet zo goed. ‘We noemen dit de Provençaal Rose paradox’, zegt Spence.  ‘Onze gemoedstoestand en omgeving beïnvloeden hoe iets smaakt en hoe lekker we het vinden.’ De gastronomie speelt daar handig op in. Eén van de duurste restaurants ter wereld is SubliMotion op Ibiza. Daar kun je voor zo’n 1500 euro aanschuiven aan een tafel in een eetzaal die zich met projecties en geluidseffecten volledig aanpast aan je gerecht.

- Helaas, uw cookie-instellingen zijn zodanig dat de Video niet getoond kan worden - pas uw permissie voor cookies aan


Blauw bord

Overigens zijn het niet alleen de luxe restaurants die hier gebruik van maken. Ook in de gezondheidszorg komt deze kennis van pas. Zo blijkt dat de kleur van het bord onze eetlust beïnvloedt. Mensen vonden eten van de blauwe borden lekkerder en aten meer dan wanneer ze het eten op een wit bord kregen. Dat is waardevol voor ziekenhuizen of bejaardentehuizen waar ondervoeding een belangrijk probleem is.


Re:ageer