Wetenschap - 4 december 2017

Oproep: stop met voedsel in de tank

tekst:
Roelof Kleis
1

Europa moet stoppen met het gebruik van voedselgewassen voor de productie van biodiesel. Die oproep, een Wagenings initiatief, doet een grote groep wetenschappers per open brief aan Den Haag.

© Shutterstock

De brief, die afgelopen zaterdag in Trouw werd afgedrukt, is een initiatief van universitair docent rechtsantropologie Michiel Köhne. Hij kreeg in korte tijd 174 handtekeningen bij elkaar onder een brief waarin resoluut afstand wordt gedaan van het brandstofbeleid van de Europese Unie. Een kwart van de ondertekenaars is Wagenings wetenschapper, waaronder vijf hoogleraren uit de sociale en omgevingswetenschappen.

Negatieve invloed
De brief is gericht aan staatssecretaris Van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) en minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat). Van Veldhoven voert vandaag met de Tweede Kamer een debat over het gebruik van biobrandstoffen tot 2020. Wiebes praat in december in Brussel over het gebruik van biobrandstoffen in het komende decennium. In de brief roepen de wetenschappers de bestuurders op te erkennen dat het huidige beleid voor biobrandstoffen een negatieve invloed heeft op het milieu en de mens en dat Europa moet stoppen met het beleid om voedselgewassen in de tank te stoppen.

De wind is kennelijk aan het draaien. Dit is dus het moment om de bal in te schieten
Michiel Köhne

Köhne doet al jaren onderzoek naar de sociale problematiek en de wetgeving rond palmolie. Hij kent van nabij de ‘armoede en conflicten om land’ die de palmolie-industrie met zich meebrengt. ‘Ik heb het altijd raar gevonden dat in Nederland het gebruik van palmolie als duurzaam wordt gezien. Maar wat doe je ertegen? De lobby voor palmolie is groot. Je voelt je daar als eenling machteloos tegen.’ Dat gevoel veranderde toen hij tijdens recente lezingen in contact kwam met de strijd van Milieudefensie tegen het gebruik van palmolie als biobrandstof.

Extra uitstoot
Daar komt bij dat uit recent onderzoek in opdracht van de Europese Commissie blijkt dat bijmengen van biobrandstof niet tot vermindering van emissie leidt, maar juist tot een aanzienlijke extra uitstoot van CO2. Biodiesel uit palmolie zorgt volgens die studie per liter tot drie keer zoveel uitstoot als wanneer fossiele brandstof wordt gebruikt. Köhne: ‘De wind is kennelijk aan het draaien. Dit is dus het moment om de bal in te schieten.’ Het idee ontstond vervolgens snel om een open brief te schrijven aan Den Haag.

Bij zijn pogingen om medestanders te vinden, maakte Köhne dankbaar gebruik van de studententeams die al voor Milieudefensie aan de slag waren. ‘Een mail is snel weggeklikt. Maar als een student aan jouw deur komt, stuur je die niet zo snel weg.’ Die aanpak leverde in korte tijd 174 handtekeningen op. In Wageningen met name uit de hoek van de sociale en milieuwetenschappen. Kohne verklaart dat uit het netwerk dat is aangeboord. Niet iedereen die is benaderd, heeft overigens getekend. ‘Voor sommigen is de brief niet genuanceerd genoeg. Dat klopt, maar dat is een bewuste keuze geweest.’

De brief aan de bestuurders staat hier.

Re:acties 1

  • Fons Janssen

    Hier heb je nuance:
    Er zijn verschillende soorten biobrandstoffen en verschillende soorten landbouw, waarbij biobrandstofbeleid in sommige gebieden wel leidt tot minder CO2 emissies en een positieve impact op landbouwgebieden. Brazilië is bijvoorbeeld hard aan de weg aan het timmeren met bioethanol uit suikerriet (http://ethanolproducer.com/articles/14803/brazil-to-launch-ambitious-biofuels-program)

    Er zijn momenteel 3 generatie biobrandstoffen
    De eerste generatie brandstoffen is gebaseerd op suiker of suikerpolymeren (zoals zetmeel).
    De tweede generatie is gebaseerd op cellulose, wat de niet-eetbare bestanddelen zijn van planten.
    De derde generatie zal komen uit grote bioreactoren vol wieren, algen, micro-organismes.

    Biobrandstoffen uit reststromen valt niet mooi onder deze karakterisatie, maar speelt wel een belangrijke rol in de definities wanneer iets wel of niet bruikbaar is.
    Daarbij heb je ook het verschil tussen bioethanol en biodiesel.

    Stoppen met het quotum voor biobrandstoffen is dus iets waar goed over nagedacht moet worden of dat er een afweging gemaakt moet worden met strenge certificaten en hogere eisen.



    Reageer

Re:acties 1

  • John

    No problem just use algie. More bang for the buck quickly replentished. Some can also be used for food. Get on the scientific band wagon. Leave the crude in the ground.


Re:ageer