Wetenschap - 11 november 2017

Nobelprijswinnaar Stoddart op campus

tekst:
Roelof Kleis

Nobelprijswinnaar Fraser Stoddart (chemie, 2016) komt naar de campus om te praten over zijn werk. Gastheer Han Zuilhof wil er een ‘happening’ van maken.

© UCLA

Winnaars van Nobelprijzen komen niet elke dag over de vloer. Wat WUR betreft zelfs niet elk decennium. Het is dus opmerkelijk dat het Zuilhof is gelukt om de hoog gelauwerde chemicus Stoddart te strikken voor een bezoek. Overigens mag Zuilhof de Nobelprijswinnaar min of meer als een rechtstreekse collega’s beschouwen: beiden zijn als gasthoogleraar verbonden aan de Tianjin University in China.

Slag
In China vormen beiden, samen met twee loakle onderzoekers, de Supramolecular Chemistry Group. Maar de directe aanleiding voor het bezoek is het congres dat de Rijksuniversiteit Groningen over twee weken organiseert ter ere van de eigen Nobelprijswinnaar Ben Feringa. De mede-winnaars Stoddart en Sauvage zijn daar ook van de partij. Toen duidelijk werd dat Stoddart nog wel een paar universiteiten wilde bezoeken, sloeg Zuilhof zijn slag.

De Supra Molecular Chemistry Group met Zuilhof (links) en Stoddart (rechts)
De Supra Molecular Chemistry Group met Zuilhof (links) en Stoddart (rechts)

Het bezoek vindt volgende week vrijdag plaats. Een bezoek waar Zuilhof vooral studenten maximaal van wil laten profiteren. ‘Ik wilde graag iets organiseren dat impact heeft op studenten. Want wanneer krijg je nou de kans om een Nobelprijswinnaar te spreken?’ Dat directe contact is in ieder
geval weggelegd voor vijf studenten Moleculaire Levenswetenschappen. Zij mogen lunchen met Stoddart.

Prijsvraag
De vijf gelukkigen zijn geselecteerd via de studievereniging Alchimica van Moleculaire Levenswetenschappen. Die hebben een prijsvraag uitgezet met de simpele vraag: waarom wil jij lunchen met een Nobelprijswinnaar? De selectie is vervolgens zo gedaan dat er uit elk jaar een
student meeluncht.’ Maar ook anderen kunnen Stoddart zien. Na de lunch volgt van 13.30-14.30 uur een lezing in de grote zaal van Orion.

Stoddart is een kraker op ons gebied. Ik heb gezegd: doe de studenten en mij een lol en maak het rooster vrij
Han Zuilhof

Om het belang van het bezoek te onderstrepen, heeft Zuilhof docenten die dan onderwijs geven aan studenten BML en MML gevraagd tijdens de lezing geen les te geven. ‘Stoddart is een kraker op ons gebied. Ik heb gevraagd: doe de studenten en mij een lol en maak het rooster vrij. En waar dat kan gebeurt het gelukkig ook.’ Om de bijdrage van studenten zo groot mogelijk te maken, krijgen zij van Zuilhof de kans om na de lezing de eerste vragen te stellen.

Voorbeelden van mechanische bindingen van moleculen
Voorbeelden van mechanische bindingen van moleculen

De titel van de lezing van Stoddart is How molecules can WURC for you?! The rise and promise of the mechanical bond in chemistry and beyond. Hierin vertelt Stoddart over zijn werk aan het ontwerpen van structuren waarbij moleculen niet chemisch maar ‘fysiek’ met elkaar zijn verbonden. In feite gaat het om het verknopen van moleculen. ‘Denk daarbij bijvoorbeeld aan de manier waarop de Olympische ringen in elkaar grijpen.’

Moleculaire machine
Stoddart ontwierp onder meer chemische routes om tot dit soort constructies te komen. Voor een iets uitgebreidere uitleg: zie de website waar Zuilhof dit voor leken uitlegt. Stoddart legde met zijn werk onder andere de basis voor de eerste moleculaire machine van Feringa. Behalve met studenten spreekt Stoddart ook met de staf van de leerstoelgroepen Organische en Fysische chemie en met individuele aio's.


Re:ageer