Wetenschap - 1 april 2010

Musea afstoffen voor bijenonderzoek

Alterra gaat samen met het European Invertebrate Survey uit Leiden museumcollecties afstoffen op zoek naar oud stuifmeel. Onderzoeker David Kleijn wil zo een indruk krijgen welk voedsel de afgelopen eeuw beschikbaar was voor wilde bijen.

istock_bij_met_pollen.jpg
istock_bij_met_pollen.jpg

Foto: .

Het afstoffen maakt deel uit van een groter onderzoek naar de omvang en oorzaken van de achteruitgang van honingbijen, gefinancierd door het ministerie van LNV. De onderzoekers proberen na te gaan of de afname van bijen in de afgelopen jaren is veroorzaakt door wijzigingen in vegetatie en landschap.  Zo is al bekend dat de klaver, een belangrijke plant voor hommels, nu veel minder voorkomt dan een eeuw geleden.

Vitaliteit
Afgelopen jaar heeft LNV een miljoen euro beschikbaar gesteld aan een onderzoeksprogramma om de oorzaken van de alarmerende afname van het aantal bijen te achterhalen. Het Nederlands Centrum voor Bijenonderzoek (NCB) gaat bij imkers inventariseren hoe groot de sterfte in de bijenhouderij is, terwijl ecologen de afname van wilde bijen in kaart proberen te brengen. 'Ook doen we verdiepend onderzoek naar de vitaliteit van bijenpopulaties, de ziektedruk, voeding en bijenhouderij', zegt Sjef van der Steen van Plant Research International.

Varroa-mijt
Van der Steen gaat onderzoek doen naar de diagnostiek van bijenziekten. Ook gaat hij bepalen wat de rol van de parasiet Nosema ceranae en omgevingsfactoren, met name de diversiteit van de dracht, bij de hoge sterfte in bijenvolken is. Zijn collega Tjeerd Blacquiere onderzoekt  de invloed van de Varroa-mijt.

Pesticiden
Wat de grote sterfte onder bijenvolken veroorzaakt, is nog niet helder. Er zijn twee stromingen met een eigen verklaring: de ene wijst de Varroa-mijt aan als belangrijkste ziektebron, de andere de hoge concentratie pesticiden in de natuur. Van der Steen: 'De Europese bijenonderzoekers houden het er op dat de Varroa-mijt en verkeerde bijenhoudertechnieken de hoofdoorzaken zijn van de bijensterfte. Dat bleek vorige week nog op een wetenschappelijk congres in Duitsland. Een bepaalde groep onderzoekers is ervan overtuigd dat de pesticiden een rol spelen. In Franse en Duitse studies is deze mogelijke oorzaak onderzocht. Negentig procent van de bijen heeft residuen van pesticiden, maar het verband met bijensterfte is niet aangetoond.'

Re:ageer