Wetenschap - 16 juni 2017

Minder pillen en meer paprika’s

tekst:
Tessa Louwerens
5

Voeding kan een belangrijke bijdrage leveren aan de behandeling van chronische ziekten, zo stelt een team van deskundigen, van onder andere Wageningen University & Research.

©Shutterstock

In de toekomst moet leefstijl vaker worden in gezet als ‘medicijn’. Dan krijgen we niet alleen pillen maar ook groente, fruit, fietsen en wandelen op recept. Hiervoor pleiten deskundigen in een rapport dat is opgesteld in opdracht van ZonMW (Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie) en dat vandaag wordt gepresenteerd tijdens het congres Arts en Voeding.

Suikerziekte
‘We weten uit onderzoek al langer dat voeding effectief is bij de behandeling van chronische ziekten, zoals suikerziekte en hart- en vaatziekten’, zegt projectleider Renger Witkamp, hoogleraar Voeding en Farmacologie . Denk aan een suikerziekte patiënt die jaren lang iedere dag moet spuiten en na een paar maanden soms helemaal kan stoppen met de medicijnen. Niet door medische ingrepen, maar door anders te eten en meer te bewegen. Witkamp: ‘Het vergt meer investering op korte termijn, maar op de lange termijn zal dit zich zeker terugverdienen.’

Zorgverzekeraar worden gecompenseerd om ziekte te behandelen. Het is voordeliger om iemand pillen voor te schrijven, waarvan je direct het effect ziet
Renger Witkamp

Met goede voeding valt dus veel gezondheidswinst te behalen. Dat deze winst nu nog relatief laag is, heeft volgens Witkamp onder andere te maken met de manier waarop zorg wordt betaald. ‘Zorgverzekeraars worden gecompenseerd om ziekte te behandelen. Er wordt vooral gewerkt met korte termijnmodellen en dan is het voordeliger om iemand pillen voor te schrijven, waarvan je direct het effect ziet, dan de de patient langere tijd te begeleiden om zijn voedingspatroon en leefstijl aan te passen.’

Lastig
Ook is de wetenschappelijke onderbouwing bij voedingsstudies lastiger. Bij medicijnonderzoek kun je makkelijk studies uitvoeren, waarbij de ene groep een pil krijgt en de andere een neppil. Bij voedingsonderzoek zijn dit soort studies volgens Witkamp überhaupt lastig uitvoerbaar, laat staan bij grote groepen patiënten met chronische aandoeningen. Dit is te duur en praktisch nagenoeg onuitvoerbaar. Witkamp: ‘Daarom pleiten we voor een andere benadering, waarbij op patiëntniveau wordt gekeken naar de gezondheidseffecten van leefstijlinterventies. Waarbij het wel belangrijk is dat dit de wetenschappelijke toets der kritiek kan weerstaan.’

Er is weinig inzicht in het naleven van voedingsrichtlijnen
Renger Witkamp

Om de mogelijkheden van voeding in de praktijk optimaal te benutten, moeten er volgens Witkamp een aantal zaken veranderen. De financiering van de zorg moet anders en in de opleiding van huisartsen en praktijkondersteuners moet meer aandacht komen voor het belang van voeding en leefstijl. Uit onderzoek blijkt dat momenteel in slechts een kwart van de gesprekken bij de huisarts voeding en leefstijl ter sprake komt.  Witkamp: ‘Voor een aantal ziekten staat wel in het behandelprotocol dat voeding kan worden ingezet om de behandeling te ondersteunen. Maar er is weinig inzicht in het naleven van deze richtlijnen.’ Verder kunnen (huis)artsen en beleidsmakers volgens Witkamp nog beter gebruik maken van de expertise van andere zorgprofessionals zoals een diëtisten en/of lifestyle coaches.

*De ‘Kennissynthese voeding als behandeling van chronische ziekte’ is opgesteld door deskundigen van Wageningen Universiteit en Research (WUR), het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het RadboudUMC.  

Re:acties 5

  • Gijsje de Fockert

    Ik ga een copie maken van je artikel in Wageningen world magazine (nr 3 2017)en bij de huisartsen praktijk in sint Anna parochie afgeven.
    Ze smijten hier met pillen.ws in elke huisartsen praktijk (verdienen)
    Ik begrijp niet dat dit toegestaan wordt door de overheid en dat artsen nog met een rustig gevoel kunnen gaan slapen.
    Met vriendelijke groet Gijsje .en veel succes met uw project
    Er moet iets veranderen.
    Ik schreef vroeger een paper (hbo-v) met als titel "anders leven is de beste medicijn"
    Ik hoop op een doorbraak in de medische wereld.

    Reageer
  • Lilian van den Bosch

    Ik vind dat de overheid ook verantwoording moet nemen: eerlijke en duidelijke informatie op voedingsproducten in de winkels en nieuwe lessen over voeding en leefstijl vanaf groep 1 in het onderwijs.

    Een transitie in de gezondheidszorg is een voorwaarde om het tij te keren.

    Reageer
  • A.A.Aukes

    De vologende stap moet dan zijn, dat ook voor zaken zoals hartritmestoornissen of andere orgaanproblemen meer naar voedsel maar zeker ook naar vitaminen en supplementen gekeken gaat worden. Dan kunnen de ziektekosten en de premies voor de zorgverzekeraar omlaag. En kan de marktwerking misschien ooit door wijze mensen in de regering worden afgeschaft.

    Reageer
  • Jeannet Dahma - ter Horst

    Benieuwd of er verschillen zijn in de resultaten van goede voeding tussen man en vrouw ��
    Groeten, Jeannet

    Reageer
  • Anjo Strik

    Witkamp: ‘Daarom pleiten we voor een andere benadering, waarbij op patiëntniveau wordt gekeken naar de gezondheidseffecten van leefstijlinterventies. Waarbij het wel belangrijk is dat dit de wetenschappelijke toets der kritiek kan weerstaan.’

    Ik nieuwsgierig naar manieren waarop prof .Witkamp zijn benadering vertaalt in wetenschappelijk aanvaardbare studieplannen.

    Reageer

Re:ageer