Wetenschap - 7 november 2018

'Kernenergie niet nodig om klimaatdoelen te halen’

tekst:
Tessa Louwerens

Moet kernenergie een comeback maken, zoals VVD-fractievoorzitter Dijkhoff voorstelt? Volgens Niklas Höhne, Bijzonder Hoogleraar bij Milieusysteemanalyse, is kernenergie te duur en niet flexibel genoeg.

© Shutterstock

Zijn kerncentrales nodig om de klimaatdoelen te halen?
‘Nee. We hebben betere en goedkopere alternatieven zoals wind- en zonne-energie. Omdat deze installaties steeds meer over de hele wereld worden gebouwd, dalen de kosten. Van kernenergie stijgen de kosten vanwege veiligheidsproblemen, problemen met het kernafval en omdat we eigenlijk zijn "vergeten" hoe dergelijke installaties moeten worden gebouwd. Hernieuwbare energie is economisch voordeliger en stelt ons in staat om de klimaatdoelen sneller te realiseren. Kerncentrales zijn enorm en het duurt minstens tien jaar om ze te plannen en te bouwen. Een ander nadeel van kernenergie is dat ze op honderd procent capaciteit moeten draaien om efficiënt te zijn. Je kunt ze niet zomaar uitschakelen. '

Maar dat is toch handig als kerncentrales altijd energie opwekken?
‘Nee, want in de toekomst zullen we flexibele energiesystemen nodig hebben, die compatibel zijn met grote hoeveelheden variabele hernieuwbare energie. Met hernieuwbare energie hebben we alleen elektriciteit als de zon schijnt of als de wind waait. Om aan de vraag naar elektriciteit te voldoen, moet alle andere productie flexibel zijn, zodat we deze kunnen aan- of uitschakelen wanneer dat nodig is. In dat perspectief zouden bijvoorbeeld kleine aandelen gas nuttiger zijn in een toekomstig systeem dan kernenergie.'

Waar komen al die scenario’s dan vandaan die zeggen dat kernenergie moet toenemen?
'Deze scenario's zijn afgeleid van modellen met kritische aannames. Dus als je het model de optie geeft om kernenergie te kiezen, zal het model dat ook meenemen. Maar er zijn ook andere modellen, die bijvoorbeeld kernenergie expliciet uitsluiten. Het model vervangt dan nucleaire energie met iets anders en vindt een vergelijkbare oplossing met behulp van wind- en zonne-energie. Die oplossing kan overigens wel een klein beetje duurder uitvallen. Die scenario's laten zien dat je nog steeds het klimaatdoel kunt bereiken om de temperatuurstijging wereldwijd te beperken tot ruim onder de 2 ° C, zonder gebruik te maken van kernenergie. Ik denk dat het niet realistisch is om aan te nemen dat kernenergie in de toekomst een groot aandeel zal hebben.’

Dus het is mogelijk om alles uit hernieuwbare energiebronnen te halen?
‘Als alle huizen in Europa zonnepanelen op het dak zouden hebben, zou het voldoende zijn om alle elektriciteit te leveren die we nodig hebben. Windenergie is een beetje lastiger omdat er duurzaamheidsbezwaren aan kleven door landgebruik, bijvoorbeeld als de molens in een natuurreservaat staan of in de buurt van huizen. Maar offshore windenergie heeft enorm veel potentie en kan zeker worden uitgebreid. Ik denk dat er met betrekking tot duurzaamheid veel minder bezwaren zijn voor hernieuwbare energie dan voor kernenergie.'

En hoe zit het met de lange-termijneffecten van kernenergie?
'Kernenergie produceert afval waar we duizenden jaren voor moeten zorgen, een tijdsspanne waar we als samenleving niet echt mee kunnen omgaan. Als economen kosten berekenen, dan geven ze meestal korting op kosten in de toekomst. Dus als er honderd jaar kosten worden verwacht voor de behandeling van nucleair afval, worden ze vandaag niet echt als kosten gewogen. De kosten die in de toekomst liggen, zijn nu lastig te bevatten, daarom negeren mensen ze meestal.'


Re:ageer