Wetenschap - 7 maart 2018

‘Grote grazers moeten weg uit Oostvaardersplassen’

tekst:
Stijn van Gils
51

Jarenlang hield ecoloog Frank Berendse zich stil in de discussie over de grote grazers in de Oostvaardersplassen. Nu laat de emeritus-hoogleraar Natuurbeheer en plantenecologie zich uit: hij vindt dat de vrij levende kuddes van heckrunderen, konikpaarden en edelherten weg moeten.

© Shutterstock

Waarom komt u hier nu mee?
‘Ik dacht tot nu toe altijd: de teloorgang van de natuur in het agrarische gebied is veel erger, laat ik mij daar op focussen. Maar de stervende dieren halen bij het brede publiek het draagvlak voor natuurbehoud onderuit. Ook is de biodiversiteit in het droge deel van de Oostvaardersplassen hard achteruit gegaan. Ooit was het droge deel een schitterend natuurgebied met nachtegaal en paapje. Nu is het een desolate vlakte met brandgans, kolgans en grauwe gans. Dat zijn ook mooie soorten, maar die zie je ook op heel veel andere plekken. De bijzondere soorten zitten alleen in het moerasgebied waar de grote grazers niet kunnen komen.’

Is het niet zonde om zo’n experiment te beëindigen? Twee van uw promovendi zijn nota bene gepromoveerd op de ontwikkeling in het gebied.
‘In 1983 was het idee dat er onder invloed van grote grazers een parkachtig landschap met stekelige struiken en groepjes bomen zou ontstaan. Ik vond dat een interessante gedachte en Frans Vera is bij mij gepromoveerd op dat idee. Later heeft mijn promovendus Perry Cornelissen veel onderzoek gedaan naar de ontwikkeling in het gebied. We zien dat die voorspelde ontwikkelingen niet plaatsvinden. Naar alle waarschijnlijkheid zal dat ook niet meer gebeuren. De bodem is zo voedselrijk, dat de kiemplanten van sleedoorn of meidoorn worden afgevreten of – bij een lagere begrazing - snel worden overschaduwd door hoge kruiden en grassen.’  

Dus helemaal geen grazers meer?
‘Het is jammer om zo’n  Serengeti-achtig landschap te verliezen. Maar goed, het kan zo niet langer en wat er nu is, heeft weinig met natuur te maken. Dus mijn voorstel: ja, ze kunnen er maar beter helemaal uit. In plaats daarvan kunnen we het droge deel onder water laten lopen, zodat het moerasgebied veel groter wordt. In dat moerasgebied kunnen we vlonderpaden aanleggen. Mensen kunnen die prachtige natuur dan veel beter beleven, zonder het te verstoren.’

Hoe reageren uw collega’s?
‘Ik heb één woedende e-mail gehad waarin staat dat ik er niks van begrepen heb, maar ik krijg veel meer steun, zelfs van boswachters van beheerder Staatsbosbeheer.’

lees ook

Re:acties 51

  • Harm

    Eindelijk een invloedrijk iemand die de tunnelvisie doorbreekt.

    Voordat de rest van de natuurgebieden ook toegankelijk worden om geruineerd te worden door de veel te grote populatie grote grazers.

    Natuurgebieden koppelen, geen probleem, maar wel met handhavend beleid. We hebben geen natuur meer in Nederland, alleen natuurlijke gebieden, maar dat had iemand snel kunnen weten als ze de definitie van natuur had opgezocht.

    Als deskundigen in het vervolg nou eens beginnen bij het begin, wat is natuur?

    Het woord natuur zou getoetst moeten worden als een instantie dat wil gebruiken, want het wordt tegenwoordig zwaar misbruikt. Zoals maar weer blijkt.

    Reageer
  • Hans S

    Of schop alsnog die CDA-boeren er uit en creeër een migratiemogelijkheid. Blijkbaar zit men in Nederland zo diep in de loopgraven dat deze meest voor de hand liggende optie amper ter sprake komt.

    Het plan ligt er zelfs al. Helaas toen geblokkeerd door een politicus met maar één doel: industrieboeren zoveel mogelijk spekken.

    Of we doen een potje dobbelen om te kiezen wie er zijn zin krijgt: de dierecologen, plantenecologen, boeren, dieractivisten, wetenschappers, zelfbenoemde experts of de beheerder. Lang leve het poldermodel!

    Reageer
  • Wilma Roffel

    Helemaal mee eens...alle grote grazers héél snel weg uit dat oorlogsgebied.En Frans Vera en Ruben Smit moeten zich allebei verantwoorden voor de rechter!

    Reageer
  • Mieke Witteveen

    En hoe dan? Wil je ze allemaal af laten schieten dan?

    Reageer
  • Egbert Jonkheer

    Lastig. Geen PVV-stemmer, geen boer, geen jager, geen vrouw met hondentrimsalon...

    Reageer
    • Jeroen

      Geachte heer Berendse


      Sta volledig achter u visie. Kun u contact opnemen we zijn bezig om dit in het werk te stellen

      Gr


Re:ageer