Wetenschap - 7 maart 2018

‘Grote grazers moeten weg uit Oostvaardersplassen’

tekst:
Stijn van Gils
51

Jarenlang hield ecoloog Frank Berendse zich stil in de discussie over de grote grazers in de Oostvaardersplassen. Nu laat de emeritus-hoogleraar Natuurbeheer en plantenecologie zich uit: hij vindt dat de vrij levende kuddes van heckrunderen, konikpaarden en edelherten weg moeten.

© Shutterstock

Waarom komt u hier nu mee?
‘Ik dacht tot nu toe altijd: de teloorgang van de natuur in het agrarische gebied is veel erger, laat ik mij daar op focussen. Maar de stervende dieren halen bij het brede publiek het draagvlak voor natuurbehoud onderuit. Ook is de biodiversiteit in het droge deel van de Oostvaardersplassen hard achteruit gegaan. Ooit was het droge deel een schitterend natuurgebied met nachtegaal en paapje. Nu is het een desolate vlakte met brandgans, kolgans en grauwe gans. Dat zijn ook mooie soorten, maar die zie je ook op heel veel andere plekken. De bijzondere soorten zitten alleen in het moerasgebied waar de grote grazers niet kunnen komen.’

Is het niet zonde om zo’n experiment te beëindigen? Twee van uw promovendi zijn nota bene gepromoveerd op de ontwikkeling in het gebied.
‘In 1983 was het idee dat er onder invloed van grote grazers een parkachtig landschap met stekelige struiken en groepjes bomen zou ontstaan. Ik vond dat een interessante gedachte en Frans Vera is bij mij gepromoveerd op dat idee. Later heeft mijn promovendus Perry Cornelissen veel onderzoek gedaan naar de ontwikkeling in het gebied. We zien dat die voorspelde ontwikkelingen niet plaatsvinden. Naar alle waarschijnlijkheid zal dat ook niet meer gebeuren. De bodem is zo voedselrijk, dat de kiemplanten van sleedoorn of meidoorn worden afgevreten of – bij een lagere begrazing - snel worden overschaduwd door hoge kruiden en grassen.’  

Dus helemaal geen grazers meer?
‘Het is jammer om zo’n  Serengeti-achtig landschap te verliezen. Maar goed, het kan zo niet langer en wat er nu is, heeft weinig met natuur te maken. Dus mijn voorstel: ja, ze kunnen er maar beter helemaal uit. In plaats daarvan kunnen we het droge deel onder water laten lopen, zodat het moerasgebied veel groter wordt. In dat moerasgebied kunnen we vlonderpaden aanleggen. Mensen kunnen die prachtige natuur dan veel beter beleven, zonder het te verstoren.’

Hoe reageren uw collega’s?
‘Ik heb één woedende e-mail gehad waarin staat dat ik er niks van begrepen heb, maar ik krijg veel meer steun, zelfs van boswachters van beheerder Staatsbosbeheer.’

lees ook

Re:acties 51

  • Inge

    Eindelijk iemand met gezond verstand!

    Reageer
  • Vos

    Eindelijk iemand die de ogen niet dicht heeft maar die om zich heen durft te kijken...wat goed dat er iemand is die de ellende wel ziet. Dat is mijn inziens echt de beste oplossing om nog kans te maken dat de natuur zich weer kan herstellen ooit!

    Reageer
  • Martine

    Heel blij met deze uitspraak. Ik als leek roep dit al jaren maar hopelijk wordt het nu eindelijk begrepen omdat een expert dit zegt! Ik hoop nu alleen nog dat Frans Vera ook eens zijn oogkleppen af zet en niet nu de Onlanden ook naar de vernieling helpt!

    Reageer
  • evelien

    Mee eens maar de volgende stap is waar moeten de dieren heen? Afschieten lijkt mij niet echt de gewenste oplossing.

    Reageer
  • Johan Offringa

    Er zal gedegen moeten worden onderzocht hoe dit zo uit de hand heeft kunnen lopen. Vera concludeerde in 1988 in z'n boek 'De Oostvaardersplassen' immers dat in de OVP plaats is voor een levensvatbare populatie van maximaal 300 edelherten.

    Reageer
  • Johan Offringa

    De heer Frank Berendse slaat de spijker op z'n kop!

    Reageer
  • Ingrid v kessel

    Gelukkig iemand die wel kan nadenken. Weg met deze gruwel dieren hel.

    Reageer
  • Barbara Lancel

    Duizendmaal dank voor uw uitspraak. Ik hoop dat er naar u wordt geluisterd en dat ze u serieus nemen. Wij zijn maar vervelende actievoerders die er niks van snappen.

    Reageer
  • Geert

    Juist dat moet gebeuren het zijn misdadigers voor de rechter er mee..

    Reageer
  • Jaap Slurink - Wageningen

    Emeritus hoogleraar Frank Berendse trekt de enig juiste conclusie naar mijn ecologische en menselijke inzicht. De afgelopen weken via Facebook en anderszins intensief studie gemaakt van OVP en daarbij zo'n beetje alles wat er via internet te vinden is nagelezen en bekeken, en daaruit is maar een conclusie te trekken: maak van het gebied een prachtig wetland, haal alle door de beheerders geïntroduceerde dieren en hun nakomelingen eruit, en laat verder de natuur zijn werk doen, met minimaal beheer. Paden openhouden, enkele extra uitzichttorens plaatsen, misschien soms een open plek kappen, en verder gewoon genieten van alles wat het gebied spontaan te bieden heeft. Dit was overigens al de visie van natuurliefhebbers voordat men grote grazers ging introduceren, dus dat experiment kan nu definitief als mislukt worden beschouwd. Of een rechter de zinloze dood door verhongering van zo'n 20.000 of meer verwaarloosde dieren in de loop der jaren een rechtszaak waard vind weet ik niet, maar ik als mens kan daar slechts een diep triest gevoel aan overhouden. Ik zie uit naar een prachtig wetland.

    Reageer

Re:ageer