Wetenschap - 7 maart 2018

‘Grote grazers moeten weg uit Oostvaardersplassen’

tekst:
Stijn van Gils
48

Jarenlang hield ecoloog Frank Berendse zich stil in de discussie over de grote grazers in de Oostvaardersplassen. Nu laat de emeritus-hoogleraar Natuurbeheer en plantenecologie zich uit: hij vindt dat de vrij levende kuddes van heckrunderen, konikpaarden en edelherten weg moeten.

© Shutterstock

Waarom komt u hier nu mee?
‘Ik dacht tot nu toe altijd: de teloorgang van de natuur in het agrarische gebied is veel erger, laat ik mij daar op focussen. Maar de stervende dieren halen bij het brede publiek het draagvlak voor natuurbehoud onderuit. Ook is de biodiversiteit in het droge deel van de Oostvaardersplassen hard achteruit gegaan. Ooit was het droge deel een schitterend natuurgebied met nachtegaal en paapje. Nu is het een desolate vlakte met brandgans, kolgans en grauwe gans. Dat zijn ook mooie soorten, maar die zie je ook op heel veel andere plekken. De bijzondere soorten zitten alleen in het moerasgebied waar de grote grazers niet kunnen komen.’

Is het niet zonde om zo’n experiment te beëindigen? Twee van uw promovendi zijn nota bene gepromoveerd op de ontwikkeling in het gebied.
‘In 1983 was het idee dat er onder invloed van grote grazers een parkachtig landschap met stekelige struiken en groepjes bomen zou ontstaan. Ik vond dat een interessante gedachte en Frans Vera is bij mij gepromoveerd op dat idee. Later heeft mijn promovendus Perry Cornelissen veel onderzoek gedaan naar de ontwikkeling in het gebied. We zien dat die voorspelde ontwikkelingen niet plaatsvinden. Naar alle waarschijnlijkheid zal dat ook niet meer gebeuren. De bodem is zo voedselrijk, dat de kiemplanten van sleedoorn of meidoorn worden afgevreten of – bij een lagere begrazing - snel worden overschaduwd door hoge kruiden en grassen.’  

Dus helemaal geen grazers meer?
‘Het is jammer om zo’n  Serengeti-achtig landschap te verliezen. Maar goed, het kan zo niet langer en wat er nu is, heeft weinig met natuur te maken. Dus mijn voorstel: ja, ze kunnen er maar beter helemaal uit. In plaats daarvan kunnen we het droge deel onder water laten lopen, zodat het moerasgebied veel groter wordt. In dat moerasgebied kunnen we vlonderpaden aanleggen. Mensen kunnen die prachtige natuur dan veel beter beleven, zonder het te verstoren.’

Hoe reageren uw collega’s?
‘Ik heb één woedende e-mail gehad waarin staat dat ik er niks van begrepen heb, maar ik krijg veel meer steun, zelfs van boswachters van beheerder Staatsbosbeheer.’

lees ook

Re:acties 48

  • Brenda Koelewijn

    Met spoed gezocht weidegang voor 40 shetlanders , wegens het niet meer mogen weide op de Elfenbaan na 28 jaar Van Zuid Hollands Landschap Hazerswoude Rijndijk gelegen naast N11 en spoorlijn Leiden - Alphen aan den Rijn Wie weet iets???? Sorry dat ik het langs deze weg doe ,maar ben een beetje radeloos!!!

    Reageer
  • jelle van kapel

    planne planne??volgens telling lopen er nog ongeveer 2200 dieren. voere 1400 diere over plaatsen in brabant is nog ruimte.frankrijk belgie enz..die 800 dieren hebben dan van de zomer genoeg eten ..eten op gelijk bijvoeren. bas die man die actie voert controleur maken ..die man heefd verstand en hard voor de zaak. die kale vlakte hersteld wel.er hoefd geen 1 euro naar toe..op tijd diere verkopen. aantal 800.niet meer.. over 1jaar is het dan al een stuk beter.het is 20 jaar elende geweest.22000 dieren geruimt ware alle zwaar verwaarloosd..bij verkoop van 22000 dieren was de opbrengst gemiddeld 200 euro per dier.is 44oo.ooo euro.viermiljoen vierhondertduizend in de oven gegooid.

    Reageer
  • tally

    de dieren moeten daar weg dat is duidelijk maar waar naar toe?????? ik ben bang dat ze dan allemaal afgeschoten worden.

    Reageer
  • Jochem

    zielig voor de dieren.
    helaas is de mens zelf ook zielig als natuur product en misschien ook wel mislukt.

    Reageer
  • Catharina Sala

    Wat ik mij afvraag is of die oorspronkelijke konikpaarden nog steeds dezelfde genengroep is. Is hier nooit eens een nieuwe hengst bijgekomen? zijn er nooit mannelijke nakomelingen uitgehaald? is dit een grote inteeltbende?de natuur! in de natuur worden mannetjes uit de groep verstoten en trekken verder. dat kon hier dus ook niet, want die natuur heeft hekken.
    Hetzelfde gaat op voor de heckrunderen en herten.
    Hoe is het in godsnaam mogelijk dat dit heeft kunnen gebeuren!!!!!!!


    Reageer
  • Richard van Emmerik

    Voor dit soort projecten worden opgestart zou eerst de vraag gesteld moeten worden wat we echt willen, natuur- of cultuurbos. De vraag is alleen hoe definiëren we dit?

    Ik zou het volgende onderscheid willen voorstellen. Cultuurbos is bos dat planmatig met vooraf gestelde doelen door de mens wordt onderhouden, waarin het verloop niet aan het toeval wordt overgelaten. Het verloop van ontwikkeling moet dus voldoen aan voorspellingen. Natuur daarentegen is voorwaarden scheppen om vervolgens als mens je uit de omgeving terugtrekken om vervolgens niets meer te doen en de natuur zijn gang te laten gaan.

    Dit onderscheid gemaakt begint natuurlijk meteen het gedonder, Oostvaardersplassen laten meteen zien dat voorspellingen doen zelfs in cultuurbossen een hachelijke onderneming is. Toch?

    Nee!

    Het onderscheid laat iets heel anders zien! Er is geen mens in Nederland te vinden dat nog natuur wil, zelfs de ijveraars van natuur niet! Er is namelijk niemand die natuur wil waar we geen enkele controle meer over hebben en dat zo onvoorspelbaar voor ons is dat het een gevaar voor onszelf oplevert. Stel we maken voor de Oostvaardersplassen inderdaad er een mooi moeras van en plotseling is de malaria in Nederland weer terug door moerasvorming? Gaan de mensen dan de barricades op omdat in de winter de malariamug moet worden bijgevoerd? Ik voorspel met redelijke zekerheid dat het moeras in dat geval geen lang leven is beschoren.

    De wolf is in Nederland terug en de eerste gevolgen zijn alweer zichtbaar, er roepen al weer mensen AFSCHIETEN! Natuur is een illusie, cultuur is realiteit, het enige wat we kunnen doen is cultuur zo inzetten dat natuur nog de meeste vrijheid krijgt tot ontwikkeling.

    Reageer
  • JHT

    ...en nu pas, na 35 jaar er achter komen dat dit niet kan, experimenteren met dieren, een grote schande! En de zogenaamde "wilde" dieren die daar maar zijn neergepoot in de "proeftuin" van de mens zijn in feite helemaal niet "wild". Het zijn aaibare, vriendelijke dieren, niet gewend op deze manier te leven!!! Ze sterven LETTERLIJK van de honger, allemaal... en wat doet de mens in al haar wijsheid....ach we schieten ze af als ze op sterven na dood zijn(en dat dan ook nog eens niet professioneel). Is dit de oplossing? NEE, zeker niet....deze dieren moeten daar weg en heel erg snel. Experiment ten koste van dieren mislukt, neem EINDELIJK je verantwoording en red de dieren uit deze door de mens gecreëerde hel. O ja, en dan ook nog een PAASBRUNCH willen organiseren, SBB? Wandeling hierna door het land des doods of worden de zieke dieren voor die tijd afgeschoten en weggehaald? Ik heb begrepen dat dit gecancelled is, maar HOE GEK EN ONVERANTWOORDELIJK KUN JE ZIJN!!!

    Reageer
  • Evanditmarsch

    Stop deze schandelijke hobby

    Reageer
  • Annemie

    Ik vind het een blamage voor een hoogleraar, dat hij ZO LANG zijn mond dicht gehouden heeft. Nu, nu het te laat is en honderden dieren die niets mankeren waarschijnlijk afgemaakt moeten worden, NU doet die domme man pas zijn mond open.
    Concluderend kan weer eens geconstateerd worden, dat er een uiterst DOMME man indertijd tot hoogleraar is gebombardeerd.
    Wat een vreselijk “experiment” zijn de Oostvaardersplassen geworden. Waar waren ECHTE natuurkenners indertijd?!

    Reageer
    • Tom Meijer

      Beetje domme reactie.
      Het is genoeg te weten dat nog voordat dit experiment begon er veel wetenschappers waren die dit niet steunden. Zij hadden daar argumenten voor die de hele basis onder dit experiment wegschoffelden. Daar is niet naar geluisterd.

  • Peet d farmer

    Dus dat wordt in grote getale afschieten. De sloot dempen nadat het kalf verdronken is. Wanneer gaan wij mensen eens leren van de natuur af te blijven. Het mooie van de natuur is dat het zijn eigen gang gaat. Daar kunnen wij wellicht iets van sturing aan geven, maar we moeten stoppen om heersers te gaan spelen, want daar is het te mooi en onvoorspelbaar voor en dat maakt de natuur juist zo mooi.

    Reageer

Re:ageer