Wetenschap - 12 januari 2018

Gist maakt duurzame natuurlijke kleurstoffen

tekst:
Tessa Louwerens

Het Wageningse spin-off bedrijf N-CHROMA heeft een Take-off beurs gekregen ter waarde van 40.000 euro. Het bedrijf gebruikt genetisch aangepast gist om op duurzame wijze natuurlijke kleuren te ontwikkelen en te produceren.

© Shutterstock

 'Met dit geld kunnen we onze technologie verbeteren en de markt verder verkennen', zegt CEO Constantinos Patinios, promovendus Agrotechnologie & Voedingswetenschappen. De Take-off beurs wordt verzorgd door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

Buisjes met de gisten. Links de normale gist die geen kleur maakt, rechts de genetische gemodificeerde gist en in het midden de gist die is geoptimaliseerd om een felleren kleur te maken.  © Constantinos Patinios
Buisjes met de gisten. Links de normale gist die geen kleur maakt, rechts de genetische gemodificeerde gist en in het midden de gist die is geoptimaliseerd om een felleren kleur te maken. © Constantinos Patinios

Het bedrijf van Patinios onderzoekt methoden om natuurlijke kleurstoffen in het laboratorium te produceren. De voedingsindustrie moet alle kunstmatige kleuren in 2020 volledig elimineren en vervangen door natuurlijke kleurstoffen. Deze natuurlijke kleurstoffen worden momenteel gewonnen uit planten zoals paarse wortel of kool. Patinios: 'Extractie van de kleurstoffen uit de planten is zeer inefficiënt en vereist soms chemicaliën. Minder dan twee procent van het plantmateriaal wordt daadwerkelijk omgezet in kleurstoffen. Dit betekent dat planten die geschikt zijn voor menselijke worden verspild en dat veel landbouwgrond wordt gebruikt.. ’Een ander probleem met deze plantaardige natuurlijke kleurstoffen is dat ze niet zo stabiel zijn. Dit betekent dat ze bijvoorbeeld snel vervagen en dat de producten onverkoopbaar worden.

Daarom hebben Patinios en zijn collega's een techniek ontwikkeld om deze natuurlijke kleurstoffen in het laboratorium te produceren, met behulp van genetisch gemodificeerde gisten. Als uitgangsmateriaal voedt hij de gist suiker. Patinios: 'Suikerriet gebruikt zes keer minder grond dan bijvoorbeeld paarse wortels en met onze technologie is CO2-uitstoot 30 maal lager. Tegelijkertijd is de efficiëntie 30 keer beter, wat minder afval betekent.'

De gist produceert anthocyanines, een natuurlijke kleurstof die ook aanwezig is in planten zoals kool en zoete aardappelen. Patinios: 'Wanneer je natuurlijke kleurstoffen direct van de planten oogst, is het vaak een mengsel van verschillende stoffen. De gist produceert een zuivere vorm, deze is stabieler en je kan de gist aanpassen om elke gewenste anthocyanine verbinding te maken.’ Hij heeft inmiddels bewezen dat de techniek in het laboratorium werkt in kleine reageerbuizen van 50 milliliter. 'Met deze beurs ​​hebben we de mogelijkheid om onze techniek te verbeteren, zodat we het proces kunnen opschalen voor commerciële productie.'

Aanvankelijk richtte Patinios zich op de voedingsindustrie, maar hij weet niet zeker of dit de meeste potentie heeft. 'Ze vinden het concept interessant. Maar de gist die we gebruiken is een genetisch gemodificeerd organisme (GGO) en consumenten houden daar niet van, zelfs als het eindproduct volledig natuurlijk is. Nu investeert de voedingsmiddelenindustrie miljarden euro’s om de natuurlijke kleurstoffen die ze van planten oogsten te stabiliseren, in plaats van te investeren in duurzame alternatieven. Je kunt geweldige technologie hebben, maar je kunt consumenten niet dwingen om je product te kopen.'

Hij wil daarom andere markten verkennen, zoals cosmetica, de diervoederindustrie of farmaceutische producten. Dit laatste is interessant omdat anthocyaninen werken als antioxidant en kunnen worden verwerkt in supplementen.

Lees ook eens:


Re:ageer