Wetenschap - 17 oktober 2019

‘Extra stikstofmetingen vervangen RIVM-model niet’

tekst:
Albert Sikkema

Landbouwminister Schouten trekt geld uit om meer stikstofmetingen te doen in de natuur. Dat is goed, zegt Karin Groenestein, onderzoeker veehouderij en omgeving bij Wageningen Livestock Research, maar je kunt niet zonder het omstreden stikstofverspreidingsmodel van de RIVM.

©Shutterstock

Zijn er te weinig stikstofmeters in Nederland?

‘Het RIVM heeft twee meetnetwerken. In het ene netwerk bepalen 280 meetpunten de ammoniakconcentratie in de lucht in 84 natuurgebieden. In een ander netwerk meten zes stations de ammoniakdeken in Nederland. Die metingen bepalen niet heel precies waar de ammoniak vandaan komt en naartoe gaat, maar je krijgt zo wel een goed beeld. We kennen de stikstofdepositie per natuurgebied. De minister wil het meetnet uitbreiden om beter zicht te krijgen op de verspreiding van ammoniak.’

Moet je dan ook de ammoniakemissies op bedrijven meten?

‘Wageningen Livestock Research meet nu de methaan- en ammoniakemissies op veebedrijven ten behoeve van het Klimaatakkoord. We meten de emissies in een kleine dertig melkvee-, varkens-,  geiten- en kalverstallen. We vergelijken de emissies van verschillende stalsystemen, want we willen weten welke bedrijven de minste ammoniak en methaan produceren.’

Boeren hebben veel kritiek op het model van de RIVM. Kunnen deze metingen dat model vervangen?

‘Er is een hoop gedoe over het stikstofverspreidingsmodel van het RIVM, maar die kritiek is weinig gefundeerd. Meer metingen vervangen het model niet, maar maken het model betrouwbaarder. Als je metingen doet, moet je die in perspectief plaatsen. De ene dag is de concentratie hoger dan de andere. Dat hangt van veel factoren af, zoals de windrichting en het weer. Om te weten hoeveel ammoniak waar terecht komt, heb je een model nodig dat rekening houdt met die factoren. Het lastige met stikstof is: je hebt heel veel bronnen, dus het is daarnaast belangrijk om veel bronmetingen te verrichten.’

Helpen extra metingen de boeren?

‘We krijgen nu ruimte om te onderzoeken hoe we de nutriëntenkringloop van een bedrijf kunnen optimaliseren met minimale emissies van ammoniak en methaan. We kunnen niet bij alle boeren gaan meten, dat wordt te duur, maar er ontstaan nu wel goedkopere sensoren die nauwgezet de emissies per bedrijf kunnen meten. Dan kan de overheid toe naar doelvoorschriften – zoveel ammoniak en methaan mag je uitstoten – en vertelt de sensor de boer en de overheid of hij zich aan de regels houdt. Deze sensoren zijn er bijna.’


Re:ageer