Wetenschap - 21 februari 2018

‘Er zijn nog steeds nieuwe antibiotica te ontdekken’

tekst:
Tessa Louwerens

Amerikaanse onderzoekers hebben een nieuwe klasse antibiotica gevonden in de bodem. Met deze malacidines kunnen we multiresistente bacteriën bestrijden, zoals de gevreesde ziekenhuisbacterie MRSA. De ontdekking, gepubliceerd in Nature Microbiology, laat zien dat er nog steeds nieuwe antibiotica te vinden zijn in de natuur, zegt Jerry Wells, hoogleraar Host-Microbe Interactomics.

© Shutterstock

Wat maakt deze bevinding zo opmerkelijk?
‘Bijna alle klassen van antibiotica werden ontdekt in de jaren vijftig, toen bleek dat bodembacteriën een rijke bron zijn van natuurlijke antibiotica. Maar in de afgelopen dertig jaar zijn er maar een paar nieuwe klassen bij gekomen. Dit komt deels omdat we vooral antibiotica vinden die we al hadden ontdekt. Al het laaghangende fruit is al geplukt. Een ander probleem is dat veel micro-organismen alleen onder specifieke omstandigheden antibiotica produceren en niet in het lab. In deze studie vonden de onderzoekers een nieuwe klasse antibiotica zonder dat ze eerst de bacteriën hadden gekweekt die deze van nature maken. Dit deden ze door DNA uit de bacteriën te halen en vervolgens andere micro-organismen, die wel goed in het lab groeien, als antibioticafabriekjes te gebruiken.’

Jerry Wells, hoogleraar Host-Microbe Interactomics.
Jerry Wells, hoogleraar Host-Microbe Interactomics.

Wat maakt deze nieuwe antibiotica veelbelovend?
Malacidines bleken in dit onderzoek te werken tegen chirurgische wondinfecties met multiresistente bacteriën bij ratten. Bij mensen zijn dit soort wondinfecties in ziekenhuizen moeilijk te behandelen. Het is nog niet bekend of deze antibiotica ook veilig en effectief zijn bij mensen, maar de vondst biedt duidelijk mogelijkheden. Dit is goed nieuws, hoewel de malacidines niet effectief zijn tegen gramnegatieve bacteriën. Juist voor deze groep bacteriën is dringend behoefte aan nieuwe behandelingen, omdat veel daarvan resistent zijn tegen meerdere antibiotica.’

Moeten we de natuur vaker verkennen in onze zoektocht naar nieuwe antibiotica?
‘Deze studie laat zien dat er inderdaad nog steeds nieuwe antibiotica te ontdekken zijn. Veel van de antibiotica die we in het verleden hebben ontdekt, kwamen van bodemorganismen, zoals bacteriën en schimmels. Natuurlijke antibiotica zijn bovendien geneesmiddelen die moeilijk en zeer duur zijn om kunstmatig te produceren.’


Re:ageer