Wetenschap - 4 december 2018

Dénken dat je alcohol drinkt, is genoeg

tekst:
Tessa Louwerens
3

Als je alcoholvrij bier drinkt, maar denkt dat het gewoon bier is, is het beloningseffect in je hersenen hetzelfde als wanneer je daadwerkelijk gewoon bier drinkt. Dit ontdekten onderzoekers van Humane Voeding.

© Shutterstock

‘We weten dat alcohol effect heeft op de beloningsgebieden in de hersenen’, zegt Paul Smeets, onderzoeker Humane Voeding. ‘Onze studie laat zien dat de smaak van bier hetzelfde kan doen. Dit was nog niet eerder onderzocht.’ Het onderzoek verscheen deze maand in het wetenschappelijke tijdschrift Chemical Senses.

Pavlov-effect
De studie werd uitgevoerd onder 21 jonge mannen tussen de 18 en 35 jaar die regelmatig bier drinken. Paul Smeets en zijn collega’s onderzochten hoe de hersens reageerden wanneer de deelnemers verwachtten alcohol te drinken. Ze lieten de deelnemers de woorden ‘bier’ of ‘controle’ zien en bekeken de hersenactiviteit in de MRI-scanner. Vervolgens kregen de deelnemers al liggend in de scanner via verschillende slangetjes slokjes bier of prikwater (de controle) toegediend.

Dit suggereert dat met name de smaak van bier dit effect veroorzaakt.
Paul Smeets, Onderzoeker Humane Voeding

Er waren twee soorten bier: alcoholvrij bier, of datzelfde bier waar vijf procent ethanol aan was toegevoegd. De deelnemers wisten alleen dat ze ‘bier’ kregen. Beide biertjes veroorzaakten evenveel activiteit in de beloningsgebieden van de hersenen. ‘Dit suggereert dat met name de smaak van bier dit effect veroorzaakt. Waarschijnlijk omdat biersmaak en de suggestie dat je bier drinkt, geassocieerd worden met het belonende effect van alcohol. Het bekende pavlov effect.’

De smaak van de biertjes was in principe hetzelfde. Smeets: ‘Ethanol heeft wel een zoete smaak, maar daar hebben we in de analyse voor gecorrigeerd.’ Het alcoholische biertje gaf na het doorslikken wel meer prikkeling in de smaakgebieden hersens. ‘Dat komt doordat je de ethanol voornamelijk waarneemt na het doorslikken.’

Context
Smeets plaats een paar kanttekeningen bij de resultaten. Zo vonden de deelnemers het testbier over het algemeen vrij matig van smaak. ‘Hierdoor is het lastiger om het beloningseffect van het bier goed te meten, zegt Smeets. ‘Omdat het bij voorbaat al niet als heel belonend werd ervaren.’

En uiteraard drink je bier normaal gesproken niet door een slangetje in een MRI-scanner. De hele context speelt mee bij het creëren van een belonend effect. Smeets: ‘Het lijkt erop dat het niet uitmaakt of er alcohol in het bier zit, zolang je niet weet wat je drinkt. Maar het moet nog wel worden onderzocht in een setting waar mensen wél weten welk soort bier ze drinken.’ Want dat heeft ook invloed op verwachtingspatronen en het belonende effect.

Wekelijks het laatste nieuws ontvangen over studeren en werken bij WUR? Schrijf je dan nu in voor de Resource nieuwsbrief

Lees ook:

Re:acties 3

  • Pietje Bell

    Waarom niet hetzelfde gedaan met een lekker biertje versus hetzelfde zonder de alcohol. Dat lijkt mij de echte blanco. Zal het verschil dan ook nihil zijn?

    Reageer
  • Pith Schure

    Wij draaiden het in de vijftiger en zestiger jaren net om met het gezegde: als er maar alcohol in zit!

    Reageer
  • jef

    Mmmm lekker

    Reageer

Re:ageer