Wetenschap - 14 februari 2020

De weg naar een Rubicon

tekst:
Nicole van ‘t Wout Hofland

Promovendus Natasja Costermans ontving onlangs een Rubiconbeurs voor haar onderzoek naar verminderde vruchtbaarheid bij het ouder worden. Hoe gaat zo’n beursaanvraag in zijn werk? En heeft ze nog tips?

De weg naar een Rubicon, Natasja Costerman

Natasja Costermans in San Francisco, © Natasja Costermans

Via de Rubiconbeurs financiert NWO jonge, veelbelovende wetenschappers om onderzoek te doen aan internationale topinstituten. Deze ronde dienden 59 onderzoekers een voorstel in, waarvan 16 – waaronder dus die van Costermans - werden gehonoreerd. In maart promoveert Costermans bij Human and Animal Physiology en Adaptation Physiology Group in Wageningen op de ontwikkeling van follikels - eicellen en de omringende cellagen - in varkens. Nu wil ze de overstap maken naar menselijke eicellen.

Onderzoek naar afnemende vruchtbaarheid
De kwaliteit van menselijke eicellen neemt af bij het ouder worden. Nu vrouwen op steeds latere leeftijd kinderen willen, dreigt afnemende vruchtbaarheid een probleem te worden. Met de Rubiconbeurs gaat Costermans de komende 15 maanden de oorzaken van de afnemende eicelkwaliteit onderzoeken, in eerste instantie in eicellen van jonge en oude muizen. ‘Als we het mechanisme achter afnemende eicelkwaliteit kunnen achterhalen, kunnen we proberen dit tegen te gaan. Dat brengt ons dus een stap dichterbij succesvolle zwangerschappen op latere leeftijd’, aldus Costermans. Het onderzoek gaat ze uitvoeren bij het Center for Reproductive Sciences van de University of California at San Francisco (UCSF) in de Verenigde Staten.

Tijdens het laboratoriumbezoek kreeg ik een goede indruk van het lab en de technieken. Dat hielp me bij de invulling van het project.
Natasja Costermans

De aanvraag
Na het afronden van haar proefschrift afgelopen september, nam Costermans drie maanden de tijd om haar voorstel te schrijven. Voor het inhoudelijke aspect overlegde ze met dr. Marco Conti van UCSF en ze kreeg daarnaast steun van haar Wageningse begeleiders. ‘Hoogleraren hebben veel ervaring met beursaanvragen en weten waar de beoordelingscommissie op let’, zegt Costermans. Voorstellen worden niet alleen beoordeeld op de inhoud van het onderzoek, maar de beoordelingscommissie kijkt ook naar de kwaliteiten van de gastinstelling en de kandidaat zelf. ‘Mijn promotor adviseerde me om in mijn voorstel te benadrukken waarom ik de juiste kandidaat ben voor dit project’, vertelt Costermans. ‘Ook bekijkt de beoordelingscommissie in welke mate het project de carrière van de aanvrager bevordert’. In het geval van Costermans is de overstap van reproductie-fysiologie naar ontwikkelingsbiologie een logische verlenging van haar leertraject.

Laboratoriumbezoek
Welke tip heeft Costermans voor toekomstige aanvragers? ‘Ik raad iedereen aan om het laboratorium waar je onderzoek wilt doen van tevoren te bezoeken’. Zelf bracht ze voor het indienen van haar aanvraag een maand door in het lab van UCSF. ‘Tijdens mijn bezoek kreeg ik een goede indruk van het lab en de technieken die onderzoekers daar gebruiken. Dat hielp me bij de invulling van het project. Ook gaf het me de kans om alle toekomstige collega’s te ontmoeten en kreeg ik een goede indruk van de sfeer op de werkvloer.’

Retourtje San Francisco
Costermans koos voor het Center for Reproductive Sciences van UCSF omdat dat een van de toonaangevende centra is in het veld van vruchtbaarheidsonderzoek. Ze hoopt dat ze zich de geavanceerde technieken die daar gebruikt worden, eigen kan maken in de komende vijftien maanden. Toch is de Wageningse niet van plan een enkeltje San Francisco te boeken. Na het afronden van haar onderzoek, wil ze haar nieuwe kennis in Nederland toepassen.