Wetenschap - 9 april 2020

Coronacrisis toont kwetsbare voedselketen

tekst:
Albert Sikkema

Hoogleraar Impactanalyse Ruerd Ruben constateert dat de coronacrisis de voedselzekerheid in de wereld kan aantasten. Voedsel is er genoeg, maar vooral de handel staat onder druk.

© Shutterstock

De VN waarschuwt voor voedseltekorten; is dat terecht?
'Op korte termijn is er voldoende voedsel. Er zijn behoorlijke voorraden en in veel landen zijn de velden ingezaaid, dus er ontstaat niet snel een lagere voedselproductie. Het gevaar nu zit meer aan de vraagkant. Miljoenen mensen raken werkloos door de coronacrisis, de koopkracht daalt en dat kan de vraag naar voedsel aantasten.’

Er gaan toch ook al oogsten verloren, bijvoorbeeld in Nederland?
'De asperge-oogst in Limburg is erg afhankelijk van Oost-Europese arbeiders die nu in eigen land blijven. Dus die telers hebben een probleem. De telers in het Westland hebben óók een probleem, maar dat is omdat de buitenlandse vraag naar bloemen en groenten is weggevallen. We zien dat de handel in voedsel in gevaar is door coronamaatregelen als lockdowns en controles aan de grens. Dat kan nadelig uitpakken voor Nederland als exportland.’

De handel in voedsel is in gevaar door lockdowns en grenscontroles
Ruerd Ruben, hoogleraar Impactanalyse

Dichte grenzen en protectionisme zijn slecht?
‘Ja, maar vooral voor Afrikaanse landen, waar 1 op de 5 calorieën wordt geïmporteerd. Als de wereldhandel in voedsel wordt belemmerd door controlemaatregelen en afsluitingen van regio’s, dan ontstaat er vermoedelijk vooral voedselschaarste in megasteden als Cairo, Lagos en Nairobi. Die steden hebben nu nog voedselvoorraden, maar die raken op. Daarom is het van belang dat we de grenzen niet sluiten en investeren in ontwikkelingslanden. Die landen kunnen alleen de voedselvoorziening op peil houden als we samen de corona-epidemie onder controle krijgen en de wereldhandel in stand blijft.’

Welk voedsel kunnen wij niet meer kopen door handelsrestricties?
‘In Nederland zullen we mogelijk iets minder tropisch fruit kunnen importeren, zoals mango’s en bananen. Ook komt de import van granen en veevoer dan wellicht onder druk te staan. Daarentegen houden we aardappels, kippen en melk over, omdat we die veel exporteren. Er zal zeker geen voedselschaarste ontstaan.’