Wetenschap - 15 augustus 2018

‘Alle stallen potdicht maken is geen optie’

tekst:
Albert Sikkema

De drie pluimveebedrijven die afgelopen winter besmet raakten met hoog-pathogene vogelgriep, kregen het griepvirus waarschijnlijk binnen via het ventilatierooster. Moeten we kippen nog meer afsluiten van de buitenwereld? Nee, vindt interactief systeemontwerper Bram Bos van WUR.

© Shutterstock

Onderzoekers van Universiteit Utrecht konden geen bewijs vinden, maar noemen het aannemelijk dat de vogelgriep via ventilatie binnenkwam na baggeropruimwerkzaamheden vlakbij de stal. Veel andere risicofactoren zijn op de bedrijven nagenoeg uitgesloten, zeggen ze.

Bram Bos werkt bij Livestock Research aan het project Ontwerpen voor een Gezonde Pluimveehouderij. Hierbij ligt het accent niet op het voorkomen van insleep van vogelgriep, maar naar de combinatie van een goed binnenklimaat en lage uitstoot van fijnstof, endotoxinen en ammoniak.

Wat betekent dit Utrechte onderzoek voor de ventilatie van stallen?
Bram Bos: 'De klimatisering van legpluimveestallen kan nog sterk worden verbeterd, zodat de bedrijven gezondere dieren krijgen die bovendien langer en beter produceren. Denk aan koeling in de zomer, en een beetje verwarming in de winter, en het voorkomen van hoge ammoniak-concentraties in de stal. Klimatisering betekent eigenlijk altijd een sterkere controle van luchtbewegingen, zowel in- als uitgaand, waardoor je ook het risico op insleep van ziekteverwekkers kunt beperken.’

De klimatisering van legpluimveestallen kan nog sterk worden verbeterd
Bram Bos, Wageningen Livestock Research

Je wilt geen hermetisch gesloten bedrijven?
‘Ik denk niet dat je het risico op insleep van vogelgriep helemaal kunt voorkomen. Het Utrechtse onderzoek geeft nogmaals aan dat pluimveebedrijven dichtbij waterrijke gebieden meer risico lopen. Die bedrijven kunnen misschien extra voorzorgsmaatregelen nemen, maar de vraag is of de kosten tegen de baten opwegen. Sectoraal gezien denk ik dat de surveillance zodanig op orde is dat we met een beperkt aantal ruimingen de zaak onder controle kunnen houden. Dat is echt naar voor de getroffen kippen en pluimveehouders, maar is naar mijn mening geen argument om alle stallen potdicht te maken en alle ventilatie via HEPA-filters te laten lopen. De extra kosten hiervan zouden de meeste legpluimveehouders over het randje duwen.’

Wat betekent dit voor de vrije uitloop-eieren?
‘Dat is een urgenter issue. Als de hoog-pathogene vogelgriep langdurig aanwezig is in Nederland, zoals de afgelopen jaren, krijgen alle bedrijven te maken met een ophokplicht. Dat zet het economisch en maatschappelijk succesvolle systeem van kippenstallen met vrije uitloop steeds meer onder druk.’


Re:ageer