Wetenschap - 9 april 2019

Aantal dierproeven stijgt in Nederland, maar daalt in Wageningen

tekst:
Hoger Onderwijs Persbureau

Er werden in Nederland in 2017 meer proeven met dieren gedaan dan in het jaar ervoor. Het gaat om een stijging van 18 procent. ‘We kunnen helaas nog niet zonder dierproeven’, zegt minister Schouten van Landbouw. In Wageningen daalde het gebruik.

©Guy Ackermans

In 2017 werden in Nederland 530.568 dierproeven gedaan. Dat zijn er 80.694 meer dan het jaar ervoor, becijferde de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). De proeven werden uitgevoerd bij universiteiten, universitaire ziekenhuizen, onderzoeksinstellingen en farmaceutische bedrijven.

Een proefdier kan aan meerdere onderzoeken meedoen, waardoor het werkelijke aantal proefdieren lager ligt dan het aantal verrichte proeven, staat in het NVWA-jaarverslag. In 2017 werden ruim tienduizend dieren voor meer dan één onderzoek gebruikt.

Diersoort
Voor de proeven werden vooral muizen (43 procent) en ratten (19 procent) ingezet. De grootste toename was te zien bij genetisch gemodificeerde muizen en zebravissen, die wetenschappers gebruikten voor kankeronderzoek. Bijna 90 procent van alle dieren overleed tijdens de proef of werd na afloop gedood.

Universiteiten en academische ziekenhuizen gebruikten bijna 173 duizend proefdieren, waarvan 46.678 door de Universiteit Leiden. Daarop volgen het Erasmus Medisch Centrum en het Leids Universitair Medisch Centrum met ieder ruim 20 duizend dieren.

Wageningen
Wageningen Universiteit gebruikte in 2017 6.080 proefdieren. Dat is een forse daling met het jaar daarvoor, toen de universiteit nog 7.221 proefdieren inzette. De daling past in een trend; het gebruik van proefdieren bij WUR halveerde tussen 2011 en 2016. Vooral het aantal proefdieren bij Wageningen Research daalde in die periode.

Het grootste deel van alle dierproeven in Nederland gebeurt voor fundamenteel wetenschappelijk onderzoek (42 procent). Ruim een kwart wordt gedaan voor toepassingsgericht onderzoek en nog eens een kwart voor wettelijk vereiste veiligheidstesten.

Mislukt
Minister Schouten van Landbouw schrijft in een reactie zo snel mogelijk over te willen naar proefdiervrijonderzoek. Gegevens over mislukte dierproeven moeten volgens haar openbaar worden gemaakt om onnodige herhaling te voorkomen. Schouten: “Toch zal ook de komende jaren onderzoek op proefdieren nodig blijven tot er voldoende alternatieven zijn ontwikkeld en toegelaten. Maar ik wil benadrukken dat ik grote waarde hecht aan een zorgvuldige omgang met deze dieren.”


Re:ageer