Wetenschap - 21 november 2019

130 is juist 's nachts niet zo slim

tekst:
Roelof Kleis
1

Om Nederland uit de stikstofcrisis te trekken, gaat de maximumsnelheid op de snelwegen terug naar 100. Alleen ’s nachts mag 130 rijden nog. Niet slim, vindt meteoroloog Bert Heusinkveld.

© Roelof Kleis

Heusinkveld is onderzoeker bij de leerstoelgroep Meteorologie en Luchtkwaliteit. Zijn groep doet veel studie naar de gebeurtenissen in de zogeheten grenslaag, de laag lucht die wij ademen en waar ons weer zich afspeelt.

Waarom is 130 's nachts niet slim?
‘De atmosfeer warmt overdag van onderaf op. Die warme lucht stijgt op en vormt de zogeheten grenslaag, de dunne laag lucht waarin wij leven en ademen. En waarin ook alle vervuiling terechtkomt. ’s Nachts koelt de lucht af, krimpt en vormt een dunne stabiele luchtlaag waarin door afnemende wind nauwelijks nog vermenging plaatsvindt. Een grenslaag die overdag een kilometer dik is, kan ’s nachts krimpen tot slechts honderd meter. Vervuilende stoffen uit het wegverkeer veroorzaken dan een hogere concentratie in die stabiele grenslaag.’

Moet de maatregel dan andersom zijn: overdag 130 en ’s nachts 100?
‘Zo ver wil ik niet gaan. Maar 130 rijden is met het oog op luchtvervuiling overdag minder erg dan ’s nachts. Daar staat tegenover dat er overdag natuurlijk veel meer auto’s rijden dan ’s nachts.’

Harder rijden in de nacht zorgt daardoor voor meer overlast dan overdag
Bert Heusinkveld

Dus eigenlijk helemaal geen 130 km/uur?
‘Nee. Een limiet van 130 brengt onrustig rijgedrag met zich mee. Onderlinge snelheidsverschillen leiden sneller tot files en veroorzaken ongevallen. De grote milieuwinst van 100 rijden ontstaat door rustiger rijgedrag en minder files. Een auto in de file stoot per kilometer meer vervuilende stoffen uit dan eentje die kan doorrijden. Maar 130 rijden zorgt voor 30 procent meer vervuiling dan 100.’

Zijn er nog andere meteorologische redenen om juist ’s nachts niet hard te rijden?
‘Ja, het geluid draagt ’s nachts veel verder. Doordat de grenslaag afkoelt, ontstaan flinke verschillen in de temperatuur in die laag. Bovenin kan het wel 10-15 graden warmer zijn dan onderin. In het warmere deel is de geluidsnelheid hoger. Geluid slaat daardoor makkelijker over geluidswallen heen. Het kan zelfs zo zijn dat het effect van zo’n wal daardoor volledig teniet wordt gedaan. Harder rijden in de nacht zorgt daardoor voor meer overlast dan overdag. In Duitsland mogen om die reden auto’s rond steden ’s nacht maar 80. En vrachtauto’s zelfs maar 60.’

Re:acties 1

  • Danny

    Zou zo fijn als er duidelijkheid komt qua snelheid. Rustiger rijden en weten met wat voor snelheid geeft rust.
    http://www.olino.org/blog/nl/articles/2017/06/21/123201/

    Reageer

Re:acties 1

  • Pieter de vries

    Autos are really a major contributor of pollution, no doubt. I remember the previous statement of Ralf Speth, Jaguar's CEO, that his car emits cleaner air compared to India. I can't forget that to the point that it makes me so conscious with my car's exhaust pipe that I changed it last Dec to a new one https://www.japoto.nl/nl/onderdelen/Nissan/Juke/Uitlaat.

    I also think that slowing down at night has more than one benefit. Not just with the environment, but the overall safety of our community.


Re:ageer