Wetenschap - 9 februari 2018

10 miljard mensen? Geen probleem!

tekst:
Roelof Kleis
5

De aarde kan makkelijk 10 miljard mensen aan. Als we maar meer delen en investeren in ons bewustzijn.

© Jelte Bosma

Dat betoogt hoogleraar Cees Buisman in zijn essay ‘De mens is geen plaag’ dat onlangs verscheen. Buisman, hoogleraar Biologische Kringlooptechnologie en directeur van het succesvolle waterinstituur Wetsus, hekelt in het boek de technocratische aanpak van onze milieuproblemen en wijst een nieuwe weg, die is gebaseerd op meer bewustzijn, minder egocentrisme en natuurtechnologie. De mens moet dus ingrijpend veranderen.

Makkelijk
In het jongste nummer van Resource spreekt Buisman over zijn boek en de ideeën die hij daarin ontvouwt. Tien miljard mensen is volgens hem geen probleem. ‘Nu gebruikt 1 miljard mensen 80 procent van alle natuurlijke hulpbronnen op aarde. En de 6 miljard anderen gebruiken de resterende 20 procent. Als die 1 miljard mensen net zoveel gebruiken als die andere 6, is er geen enkel probleem. En dan kunnen er dus ook nog makkelijk 3 miljard mensen extra bij.’

20-ACH cover boekje De mens is geen plaag.jpg

Voorwaarde daarbij is wel dat de mensheid als geheel minder egocentrisch wordt. En daarvoor is een groei naar meer bewustzijn nodig en een technologie die meer rekening houdt met de gezondheid van de natuur en de mens. Buisman: ‘We doen veel dingen die slecht zijn voor het milieu. Een van de redenen is dat we het hele complexe ecologische web niet begrijpen. We halen een schakeltje uit het geheel, uit zijn context, en doen daar onderzoek naar. En dan denken we dat we het begrepen hebben voor het geheel.’

Schade
‘Dat doen we continu’, vervolgt Buisman, ‘als het nu om het gebruik van medicijnen gaat, van pesticiden of mestinjectie. En iedere keer komen we er dan jaren later achter dat we het toch niet goed hadden gezien en allerlei schade hebben veroorzaakt. Dat noem ik de eenvoudige, technocratische en onbewuste technologie. Daartegenover staat de natuurlijke, complexe en
bewuste technologie.’

De mens is geen plaag, over het gevaar van een onttoverde wereld telt 144 pagina’s en verscheen bij de Friese uitgeverij Bornmeer en heeft als ISBN 9789056154394 en kost 15,00 euro.

Re:acties 5

  • Sjaak

    Interessante reacties.
    Ik denk ook dat de mens geen plaag hoeft te zijn als het zijn bewustzijn vergroot maar of dit binnen het tijdsbestek gerealiseerd kan worden?
    Ironische titel misschien?

    Reageer
  • Toon van Eijk

    Het verheugt me zeer te zien dat hoogleraar Cees Buisman in zijn essay ‘De mens is geen plaag’ benadrukt dat een groei naar meer bewustzijn nodig is. In zijn publicatie wordt bewustzijnsontwikkeling als een prioriteit gezien in de ontwikkeling van een duurzame en rechtvaardige samenleving. Ik vermeld hieronder twee publicaties mijnerzijds waarin het belang van bewustzijnsontwikkeling (in de zin van spirituele ontwikkeling) centraal staat in het streven duurzame ontwikkeling te bevorderen.

    Van Eijk, T., 1998. Farming Systems Research and Spirituality. An analysis of the foundations of professionalism in developing sustainable farming systems. PhD thesis, Wageningen Agricultural University, The Netherlands.
    Van Eijk T., 2017. Spinoza in het licht van bewustzijnsontwikkeling. Lulu

    [voor meer gerelateerde publicaties zie: www.toon-van-eijk.nl]

    Reageer
  • Auke Pols

    Een interessant stuk in de Resource, en ik kan me best vinden in het idee van natuurtechnologie. Wat ik echter interessant vind is een vraag die hier niet opgeworpen wordt: als we meer bewustzijn ontwikkelen en minder egocentrisch worden, worden zaken als familieplanning en vrijwillige geboortebeperking dan niet ook veel makkelijker? Dan komen die 10 miljard mensen er helemaal niet, en worden die andere problemen - en de ontwikkeling van andere, betere technologie - ineens een stuk minder dringend...

    Reageer
  • Henry van Raaij

    Wat is een plaag? Dat hangt af van de definitie die je hanteert.
    Als je een plaag definieert als: een ongewenste hoge populatie van een bepaalde soort die een ecosysteem kan verstoren. Dan zou je kunnen stellen dat de mens wel een plaag is. Dieren zijn aangepast aan de omgeving waarin zij leven; Mensen passen de omgeving aan waarin zij leven met als gevolg verstoring van ecosystemen (wereldwijde klimaatverandering, landbouw (met monoculturen), kappen van oerwouden, aanleg van steden en wegen, mijnbouw)
    Als je een plaag definieert als: explosieve toename van organismen. Dan zou dit ook op de mens van toepassing kunnen zijn. In het jaar 1800 waren we met 1 miljard, thans met meer dan 7 miljard. Aangezien we onze natuurlijke vijanden hebben uitgeroeid, en we landbouw en gezondheidszorg hebben is er bijna niets dat onze populatiegroei kan stuiten. Alleen bestaat er in de natuur niet iets als oneindige groei. De aarde groeit niet mee.
    Maar aangezien definities worden opgesteld door de mens zelf, zal hij zichzelf niet gauw als plaag (onderdeel van het probleem) betitelen. Een plaag is toch iets waar wij als mensen last van hebben. En we kunnen toch niet last van onszelf hebben?

    Reageer
    • Michel Harteman

      Mooi betoog Henry, zeker de laatste alinea. Echter vind ik niet dat dieren altijd aangepast zijn aan hun omgeving. Een bever bijvoorbeeld past de omgeving wel degelijk aan, ten behoeve van eigen belang. Maar ik snap wel wat je bedoelt, dieren leven veel meer dan mensen in harmonie met hun omgeving, hoewel je je kunt afvragen of alle soorten erbij gebaat zijn als een bever met een dam plaatselijk de waterstand doet stijgen. Klinkt herkenbaar, misschien hebben mensen en andere diersoorten toch meer gemeen dan we denken.


Re:ageer