Student - 13 oktober 2011

Van vluchteling tot biotechnoloog: Verdiend diploma

De 33-jarige Maryam Amini vluchtte in 2005 vanuit Iran naar Nederland. Ver weg van haar familie studeerde ze dit jaar af aan de Wageningse ­universiteit. Op 15 oktober wordt ze daarom door minister Leers in het zonnetje gezet.

Maryam Amini: ‘Ik moest gewoon weg, het was niet meer veilig voor mij.’
Maryam Amini: ‘Ik moest gewoon weg, het was niet meer veilig voor mij.’

Foto: Guy Ackermans

Even leek het erop dat in 2005 de Iraanse lente zou aanbreken. Het was een periode van bescheiden politieke hervormingen, die ook op de universiteiten voelbaar waren. Maryam Amini maakte in die tijd deel uit van een groep studenten die lezingen en bijeenkomsten organiseerde over politieke en maatschappelijke onderwerpen. 'Meestal ging dat over de rechten van vrouwen en kinderen, onderwerpen die soms botsten met de islamitische wetgeving', vertelt ze. Uiteindelijk trok de groep daarmee ook de aandacht van de autoriteiten. Na zes jaar vindt ze het nog steeds moeilijk om daarover te praten. 'Er zijn veel erge dingen gebeurd', zegt ze aarzelend. 'Ik wil dat liever niet verder uitleggen. Ik moest gewoon weg, het was niet meer veilig voor mij.'
Samen met haar vader stapte ze in het vliegtuig naar Nederland. Ze kwam terecht in een asielzoekerscentrum in de buurt van Eindhoven. Haar moeder, drie zusjes en twee broers bleven in Iran achter. 'Ik mis mijn familie heel erg. Gelukkig gaat het goed met ze, we spreken elkaar regelmatig via de telefoon. Mijn broers en zusjes zijn niet politiek actief, zoals ik, al zijn ze wel trots op mij.' De eerste jaren in Nederland waren zwaar. 'Na alles wat ik meegemaakt had, was ik blij dat alles nu rustig was. Maar ik had elke dag die onzekerheid of ik hier wel mocht blijven. Pas in 2008 kreeg ik een verblijfsvergunning.'
'Je móet iets doen'
In Nederland begon Maryam gelijk met het leren van de Nederlandse taal, eerst bij de Universiteit van Maastricht, daarna bij het ROC in Utrecht, waar ze in 2008 ook certificaten haalde voor biologie, scheikunde en natuurkunde. Daarna zocht ze contact met UAF, de stichting voor vluchteling-studenten. 'Tijdens mijn asielprocedure mocht ik niet werken, maar een studie kon wel. Daardoor hoefde ik niet de hele dag thuis te zitten. Vluchtelingen die hier komen zijn kwetsbaar. Je móet iets doen, anders verlies je je energie en word je depressief. Een studie kan helpen je energie aan de goede dingen te besteden. En zo leer je het land ook beter kennen. Ik ben Nederland dankbaar dat ik de mogelijkheid heb gekregen om hier te studeren.'
Met hulp van UAF werd Maryam toegelaten tot de Wageningen Universiteit, waar ze begon aan de master Plant biotechnology. 'De dag dat ik te horen kreeg dat ik hier kon komen studeren, is een van de belangrijkste momenten in mijn leven. Het betekende dat ik kon beginnen aan een toekomst hier in Nederland. Ik heb de brief van mijn toelating wel twee, drie keer gelezen voordat ik het geloofde. Toen heb ik meteen mijn moeder gebeld.'
Politiek actief
Het eerste jaar was lastig. 'Ik was masterstudent, dus werd van mij verwacht dat ik al over voldoende achtergrondkennis beschikte. Maar de manier van lesgeven is hier heel anders. In Iran, waar ik landbouwkunde studeerde, is er veel theorie en weinig praktijkopdrachten. Er zijn niet veel instrumenten, en wat er wel is, is oud. In Wageningen worden technieken gebruikt waarvan ik niet eens wist dat ze bestonden!' Desondanks voelde ze zich meteen thuis in ­Wageningen. 'De sfeer hier is uniek, zo internationaal. Ik ben niet de enige student die ver van huis is.'
In april studeerde Maryam af. Ze woont samen met haar man en zoontje van vier maanden in Ede. 'Hij is ook Iraniër, we hebben elkaar ontmoet in het asielzoekerscentrum. Hij studeert nu in Utrecht en werkt avond- en nachtdiensten om in ons onderhoud te voorzien. Het is heel zwaar voor hem, dus ik ben erg trots.'
Samen zijn ze nog altijd politiek actief. 'We hebben contacten in Iran en proberen via hen informatie naar binnen te krijgen. We willen de situatie veranderen, maar zonder geweld. Het regime in Iran is zo bruut, een revolutie zal uitlopen op een burgeroorlog zoals in Libië.'  
Minister feliciteert vluchteling-studenten
Op 15 oktober wordt Maryam Amina samen met tweehonderd andere vluchteling-studenten tijdens een afstudeerceremonie van UAF gefeliciteerd door minister Gerd Leers (Integratie) en UAF-voorzitter Ruud Lubbers. De Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF helpt vluchtelingen en asielzoekers met advies en voorlichting, in de begeleiding tijdens de studie en met financiële ondersteuning. Momenteel studeren er vijf vluchteling-studenten aan Wageningen ­Universiteit en een aan Van Hall Larenstein.

Re:ageer