Student - 15 oktober 2019

Gezocht: miljoen handtekeningen om Europese veredelingswet te wijzigen

Europese wetgeving zit nieuwe veredelingstechnieken onnodig in de weg, aldus een aantal WUR-studenten. Daarom begonnen ze het Europees burgerinitiatief Grow Scientific Progress. Nu moeten ze een miljoen handtekeningen verzamelen. Vier vragen aan Jibbe Keulen (27), masterstudent biotechnologie en een van de oprichters van het initiatief.

Door Bregje van der Bolt

Waarom hebben jullie een voorstel ingediend?
‘De wetgeving die er op dit moment is, houdt innovatie tegen omdat verschillende technieken op één hoop gegooid worden. De eerste wetgeving rondom genetische modificatie (GMO, red.) is in 2001 opgezet en ging specifiek over transgene gewassen. Transgeen betekent dat er in het DNA van deze gewassen een gen van een ander soort organisme is ingebouwd. In die regelgeving uit 2001 stond niks over mutagenese. Bij mutagenese wordt het erfelijk materiaal veranderd op een manier die ook spontaan zou kunnen voorkomen in de natuur. In 2018 besloot het Europese Hof dat de moderne technieken voor mutagenese ook onder deze wetgeving zouden vallen.'

En oudere mutagenese-technieken die al langere tijd worden gebruikt?
'Die vallen wel buiten de regelgeving, omdat de veiligheid daarvan inmiddels is aangetoond. Ze hebben het dan bijvoorbeeld over het gebruik van straling of chemicaliën om willekeurige mutaties te veroorzaken. Dus ondanks het feit dat de oude en nieuwe technieken worden gebruikt om precies hetzelfde product te maken, vallen de nieuwe technieken onder de wetgeving en de oude technieken niet.’

Hoe verschillen die nieuwe technieken dan van de oude technieken?
'De nieuwe technieken kunnen voor veel gerichtere mutaties in het DNA zorgen. Waar de conventionele methoden gebruik maken van willekeurige mutaties, kun je met nieuwe technieken zoals CRISPR-Cas9 alleen die genen aanpassen die effect hebben op het eigenschap waarop je wilt selecteren. Dit betekent dat je geen last hebt van andere, willekeurige mutaties die plaatsvinden, zoals wel het geval is bij de conventionele technieken. In principe doen de nieuwe methodes dus precies hetzelfde, maar op deze manier wordt de veredeling van gewassen veel preciezer en sneller.’

Als een identiek product gemaakt kan worden met zowel de oude als de nieuwe technieken, zien wij niet in waarom het ene wel toegestaan is, en het andere niet

Wat willen jullie bereiken met jullie burgerinitiatief?
‘Wij willen dat er een duidelijk onderscheid gemaakt wordt tussen technieken die mutagenese en technieken die transgenese gebruiken. In plaats van dat er naar de techniek wordt gekeken, vinden wij dat het product beoordeeld moet worden. Als een identiek product gemaakt kan worden met zowel de oude als de nieuwe technieken, zien wij niet in waarom het ene wel toegestaan is, en het andere niet.'

Hoe verder?
'Wij denken dat het een goed idee is om een lijst op te stellen met eigenschappen die als veilig worden beschouwd.  Op het moment dat een product alleen eigenschappen van deze lijst heeft en geen vreemd DNA bevat, moet die buiten de gen-wetgeving vallen. In tegenstelling tot de gewassen met vreemd DNA, die regelgeving kan wat ons betreft strikt blijven.'

Kan het debat over dit onderwerp beter?
'Zeker. We het heel belangrijk dat het debat rondom deze technieken gevoerd wordt, op een wetenschappelijke en inhoudelijke manier. Deze technieken hebben invloed op ons dagelijks leven en iedereen zou hier meer over moeten weten. We zien het dan ook als een belangrijke taak om dit gesprek op gang te brengen.’

Hoe staat het er op dit moment voor?
‘Tot nu toe hebben we 5.320 handtekeningen verzameld. We hebben tot 25 juli 2020 om daar een miljoen van te maken. Op dit moment zijn we bezig om ons draagvlak zoveel mogelijk te vergroten door middel van sociale media en het mailen van instituten. We komen er nu alleen wel achter dat het heel veel werk is om dat met acht man te doen, zeker omdat wij allemaal fulltime studeren. We zijn nu aan het kijken hoe we ons team uit kunnen breiden. Het liefste met mensen die ervaring hebben op het gebied van communicatie en strategie, maar iedereen die een steentje bij kan dragen is welkom.’

Lees meer over het burgerinitiatief op de Grow Scientific Progress website.


Re:ageer