Nieuws - 20 oktober 2017

Nederlanders eten evenveel vlees als in 2005

tekst:
Tessa Louwerens

Nederlanders aten afgelopen jaar evenveel vlees als het jaar daarvoor. Daarmee lijkt een eind te zijn gekomen aan de licht dalende trend in vleesconsumptie. Dit concluderen consumptiesocioloog Hans Dagevos en collega’s van Wageningen Economic Research, in een rapport dat is opgesteld in opdracht van Wakker Dier.

© Shutterstock

Wat zijn jullie belangrijkste bevindingen?
‘Het vleesverbruik in Nederland was in 2016 bijna 77 kilo vlees per hoofd van de bevolking. Dit is gebaseerd op het karkasgewicht bij de slacht. Dat geeft een vertekend beeld, want dat is inclusief de botten. Ongeveer de helft wordt daadwerkelijk opgegeten door mensen. Dus grofweg 38 kilo per jaar per persoon. We hebben gebruik gemaakt van de cijfers van het CBS en daarnaast hebben we meer dan 500 vleesproducten bekeken. Producten waar vlees in verwerkt is, zoals lasagne en kippensoep, zijn niet meegenomen in de berekening. Verder hebben we ons alleen gericht op menselijke consumptie. Dus honden- en kattenvoer zijn bijvoorbeeld niet meegerekend.’

De afgelopen jaren zagen we dus een lichte daling, maar nu zitten we weer op hetzelfde niveau als in 2005
Hans Dagevos, consumptiesocioloog Wageningen Economic Research

Tussen 2010 en 2015 daalde het verbruik van zo’n 79 kilo in 2010 naar ruim 76 kilo in 2015. Deze daling komt doordat er minder rund- en varkensvlees wordt gegeten. De consumptie vleessoorten, zoals kalfs- en kippenvlees, is nagenoeg gelijk gebleven. De afgelopen jaren zagen we dus een lichte daling, maar nu zitten we weer op hetzelfde niveau als in 2005.’

Hoe komt dit? Er komen toch juist meer flexitariërs bij?
‘Daar heb ik geen duidelijk antwoord op. We zien wel dat mensen bezig zijn met het idee van minderen van vlees. Zo zegt veertig procent van de respondenten in eerder onderzoek dat ze drie a vier dagen per week vlees eten. Maar dit betekent niet per definitie dat ze uiteindelijk ook echt minder eten. De hoge vleesconsumptie hangt misschien ook samen met een jojo-effect  waarbij mensen hun vleesmindering op de andere dagen compenseren. Daarnaast heb je altijd een groep mensen die het een worst zal wezen en  juist veel vlees  eet. Maar ik kan hier verder alleen over speculeren omdat er geen studie naar is gedaan. Ik zou graag meer onderzoek doen naar de consumptiepatronen van mensen en hun motivatie. Maar daar moet dan wel geld voor komen.’

Jullie hebben de vleesconsumptie ook vergeleken met andere Europese landen, wat viel op?
‘Ten opzichte van andere landen ligt het vleesverbruik in Nederland lager dan het Europese gemiddelde maar hoger dan bijvoorbeeld in België. Hoe dat komt, weet ik niet, want dat hebben we niet onderzocht. Wat mee zou kunnen spelen is dat vlees in België duurder is en dat in bepaalde steden ook actief werk wordt gemaakt van het verminderen van de vleesconsumptie.’

Wat betekenen deze cijfers?
Ik denk dat we zeker kunnen concluderen dat het verminderen van vleesconsumptie een langdurig proces is. De richtlijnen Goede Voeding adviseren 25 kilo vlees per persoon per jaar. Daar zitten we met 38 kilo nog steeds dik boven. Het is niet alleen een kwestie van geduld. Enkel voorlichting is niet voldoende om gedrag van consumenten te veranderen maar is wel nodig. Uit veel studies blijkt dat genoeg mensen zich niet bewust zijn van de impact van vlees op milieu en mens. Hier zullen we samen aan moeten werken: onderzoekers, ngo’s en overheid.’