Nieuws - 23 september 2017

Forumvijver krijgt opvallend kunstwerk

tekst:
Yvonne de Hilster

Hoogleraar aquatische ecologie Marten Scheffer heeft samen met de Deense kunstenaar Vang Iversen een groot kunstwerk voor Wageningen Campus ontworpen: Must Leave. Het moet verrijzen in de Forumvijver en een fotohit worden.

In de Forumvijver moet een waterkever komen te staan met een spanwijdte van vijf meter. Foto Vang Iversen

Het wordt een enorme geelgerande waterkever die op het punt staat weg te vliegen. Het dier krijgt een spanwijdte van ruim vijf meter. In het donker licht het op door een combinatie van belichting op basis van zonne-energie, lichtgevende vezels en afwerking met een mineraal met een glow-in-the-dark-effect.

Deze maand start de crowdfunding om de financiering rond te krijgen. Scheffer: 'Ik wil graag dat het kunstwerk van iedereen wordt en nodig iedereen uit om mede-eigenaar te worden.'

Bespringen

Scheffer zag in 1993 voor het eerst werk van Iversen, in het AQUA Aquarium en Zoo in Silkeborg, Denemarken. Diens uitvergrote waterdieren hadden een pure intuïtieve aantrekkingskracht op Scheffer en waren hem altijd bijgebleven. Omdat zo’n beeld een mooi symbool kon worden voor WUR en Wageningen in 2018 het eeuwfeest viert, zocht Scheffer contact met Iversen.

Als bioloog is Scheffer al decennia gefascineerd door al wat in het water leeft. 'Ik heb uren met een vergrootglas beestjes en plantjes bestudeerd. In Silkeborg knalden de diertjes opeens enorm uitvergroot in de ruimte. Dat verraste, zette je even op het verkeerde been zoals een schilderij of boek dat ook kan doen. Ik wil iedereen op Wageningen Campus zo’n schokeffect laten ervaren en vervolgens aan het denken zetten. Alsof je iemand vanuit een hinderlaag bespringt.'

Symboliek

De symboliek achter het beeld heeft verschillende lagen. Darwin bedacht bijvoorbeeld al waarom je dezelfde zoetwaterbeestjes over de hele wereld vindt, vertelt Scheffer: vroeger of later droogt een plasje uit zodat dieren wel aangepast moeten zijn om de wereld over te zwerven. Zo gaan ook studenten en kennis de wereld over. Daarnaast ziet hij raakvlakken met menselijke migratie. Dat creëert spanningen maar zet ook aan tot vernieuwing. Scheffer wijst ook op het werk van Stephen Forbes die in 1887 meren beschreef als een microkosmos. Scheffer maakte ook de stap van meer naar de samenleving met zijn onderzoek naar kantelpunten.

Uitnodiging tot nadenken

Scheffer verbindt al langer kunst en wetenschap. Eerder stond hij bijvoorbeeld in het theater met een voorstelling over creativiteit in de wetenschap en maakte hij met de Noorse kunstenares Tone Bjordam de abstracte film ‘Critical Transitions’ waarvoor hij ook de muziek componeerde. 'Kunst is voor veel mensen aanlokkelijker dan wetenschap en kan op een speelse manier het publiek uitnodigen tot nadenken.'

Als de waterkever er staat, hoopt Scheffer dat mensen zich vooral gaan afvragen waarom dat beeld daar staat, dat ze er uitgebreid foto’s van maken en die delen op sociale media, en vervolgens op zoek gaan naar het verhaal erachter. 'Zodat ook dat de wereld over gaat.'