Wetenschap - 27 juni 2002

Zwetende trekvlinders maken vliegende start

Zwetende trekvlinders maken vliegende start

Door het warme weer zijn trekvlinders dit jaar eerder in Nederland aangekomen. Ze komen helemaal uit Zuid-Frankrijk en Spanje, waar ze ieder jaar de winter doorbrengen. Dit blijkt uit waarnemingen in het kader van De Natuurkalender, een vrijwilligersproject dat wordt geleid door ir Arnold van Vliet van de leerstoelgroep Milieusysteemanalyse.

De Atalanta, een bruine vlinder met oranje strepen, kon het einde van de winter niet afwachten en bereikte Nederland al op 31 januari. Deze vlinders zijn in alle Nederlandse provincies te zien op planten met veel nectar, want ze hebben flink wat voedsel nodig om de lange reis terug te kunnen maken in september.

Ook de dagvlinders die het hele jaar in Nederland blijven, maar de winter doorbrengen op rommelzolders, schuren en holle bomen, reageren op de warmte, zegt Van Vliet. Die vlinders komen eerder te voorschijn door het zonnige weer dit voorjaar. April was bijvoorbeeld twee graden warmer dan normaal. De citroenvlinder, dagpauwoog en kleine vos verschenen al rond eind januari of begin februari. "Dit is aan de vroege kant want normaal verschijnen ze pas laat in februari of maart." Ook vlinders die als rups of pop de winter doorbrengen, zoals de kleine vuurvlinder en koninginnepage, verschenen vroeger dan normaal, vertelt Van Vliet

Via het internet heeft Van Vliet dit voorjaar maar liefst zevenhonderd meldingen binnengekregen van 250 verschillende vlinderfanaten. Hij heeft zojuist een nieuwe handleiding voor vrijwillige natuurwaarnemers gemaakt om de betrouwbaarheid van de rapportages te vergroten. Voor elke planten- en insectensoort in het natuurkalenderwaarnemingsprogramma zijn een foto en een korte beschrijving opgenomen zodat de waarnemers makkelijker kunnen bepalen welke soort ze zien. Het kan namelijk wel eens fout gaan. De Vlinderstichting heeft bijvoorbeeld van vrijwilligers meldingen binnengekregen van grote aantallen koninginnepages. De Vlinderstichting neemt dit niet serieus omdat deze vlinder zeer zeldzaam is. Ook dachten vrijwilligers afgelopen najaar het oranjetipje in de lucht te zien, maar die vliegt alleen in het voorjaar. | H.B.

Re:ageer