Wetenschap - 1 januari 1970

‘Zuinige’ kip Nutreco groeit wat langzamer

Het Nutrecoconcern gaat zijn vleeskuikens langzamer laten groeien. Dierenbeschermers pleiten daar al jaren voor, omdat ze vinden dat de dieren sneller groeien dan goed voor ze is. De reden voor de koerswijziging bij Nutreco is een door een Wageningse promovendus ontwikkeld model, dat heeft laten zien dat langzamer groeiende kippen de kosten doen dalen.

Vertel Ruud Eits hoeveel eiwit je in het voer voor vleeskuikens stopt, en hij berekent voor je hoeveel vlees de dieren na de slacht opleveren. Hij vertelt je ook hoeveel vet er aan dat vlees zit en hoeveel stikstof. De aan Nutreco verbonden promovendus ontwikkelde een model dat het moeiteloos voorspelt.
Toen Eits zijn model toetste aan de praktijk van Nutreco, deed hij een opmerkelijke ontdekking. Een economisch optimale kip is niet altijd een kip die zo snel mogelijk groeit. Die supersnelle groeiers zijn onderwerp van discussie. Critici vinden dat de combinatie van veredeling en voedertechnologie ervoor heeft gezorgd dat kippen onnatuurlijk snel groeien. Soms worden ze zwaarder dan hun poten kunnen dragen, soms groeien ze zichzelf letterlijk dood.
Met Eits’ model kan Nutreco daar iets aan doen. Sterker: toen Eits met zijn model op zoek ging naar een manier om de kosten te drukken, ontdekte hij dat het bedrijf beter uit was als de vleeskuikens minder snel groeiden doordat er iets minder eiwit in het voer zat. De dieren werden daardoor gezonder.
,,Bij vleeskuikens zie je nog wel eens ascites’’, zegt Eits. ,,Een stofwisselingsziekte waarbij de dieren zo snel groeien dat het hart het niet meer kan bijbenen. Het vocht hoopt zich daardoor op in de buikholte. Het komt niet meer zoveel voor als vroeger, maar het is nog steeds een probleem.’’ Door het eiwitgehalten in het voer bij te stellen, was er iets aan te doen, ontdekte de promovendus. ,,Uit mijn onderzoek bleek dat de ziekte vooral de kop opstak als de kuikens op een leeftijd van tien tot twintig dagen wat minder hard groeiden, en dat compenseerden door op een leeftijd van twintig tot veertig dagen een groeispurt te maken.’’
Door in het voer van de jonge kuikens de hoeveelheid eiwit iets te verhogen, en die in het voer van de ouder dieren te verlagen, bleef de groeispurt achterwege en verminderde het aantal kippen met een waterbuik. ,,Dat is beter voor het dierenwelzijn’’, zegt Eits. ,,Maar ook voor het milieu. De uitstoot van stikstof vermindert als je geen overtollige eiwitten in het voer stopt. En het is goedkoper, want eiwit is duur.’’
Eits’ model is een noviteit. ,,De klassieke modellen vertellen je hoeveel eiwit je in het voer moet stoppen om een kip net maximaal te laten groeien’’, zegt Eits. ,,Mijn model gaat een stapje verder. Het vertelt je ook hoeveel minder hard kuikens groeien als je ze minder eiwit geeft. Onderzoekers hebben zulke modellen al eerder ontwikkeld. Die zijn verfijnder dan dat van mij, maar ook minder betrouwbaar.’’
Tijdens de ontwikkeling van zijn model koerste Eits aanvankelijk in de richting van zo’n verfijnd model. Zijn collega’s bij Nutreco floten hem terug. ,,Ze vroegen me: Heb je hier al aan gedacht? Heb je daar al aan gedacht? Ik ben het model daardoor gaan vereenvoudigen. Alle extensies die niet relevant waren haalde ik eruit, om het maar zo robuust mogelijk te maken. Dat is het voordeel als je werkt binnen een groot bedrijf als Nutreco. Je krijgt input uit de praktijk.’’
Eits heeft zijn model ontwikkeld en uitgetest bij de Animal Sciences Group in Lelystad, maar ook binnen Nutreco.
De meeste vestigingen van Nutreco die vleeskuikens voor de reguliere markt fokken, gebruiken Eits model inmiddels, en het bedrijf overweegt om het ook voor zijn biologische producten in te zetten. | W.K.

Ruud Eits promoveert op 2 juni bij prof Martin Verstegen, hoogleraar Diervoeding, en prof. Leo den Hartog, hoogleraar Bedrijfsontwikkeling in de veehouderij.

Re:ageer