Wetenschap - 1 januari 1970

Zoölogieprijs voor onderzoek naar ademnood bij vissenembryo’s

Zoölogieprijs voor onderzoek naar ademnood bij vissenembryo’s

Zoölogieprijs voor onderzoek naar ademnood bij vissenembryo’s

Dr Sander Kranenbarg, postdoc bij de leerstoelgroep Experimentele zoölogie,
heeft op vrijdag 25 april de Nederlandse Zoölogieprijs 2003 gekregen. Hij
ontving de prijs voor zijn onderzoek naar de invloed van zuurstof op de
ontwikkeling van vissen embryo’s.
De prijs wordt jaarlijks toegekend door de Koninklijke Nederlandse
Dierkundige Vereniging (KNDV) aan het beste zoölogische onderzoek waarin
gegevens uit verschillende niveaus, van molecuul tot levensgemeenschap,
worden samengebracht.
Kranenbarg promoveerde vorig jaar september op het onderzoek, met het
proefschrift ‘Oxygen diffusion in fish embryos’. In de dissertatie worden
de effecten beschreven van zuurstof op de grootte en de vorm van het
embryo. Een vissenembryo heeft gedurende de vroege embryonale ontwikkeling
nog geen bloedvatenstelsel en is voor de aanvoer van zuurstof afhankelijk
van diffusie. Als het embryo groeit neemt de behoefte aan zuurstof toe, en
op een gegeven moment zal diffusie niet meer afdoende zijn. Kranenbarg
toonde met modelonderzoek en experimenten aan dat het bloedvatstelsel al
wordt aangelegd voordat het embryo de theoretisch maximale diffusiegrootte
heeft bereikt, dus voordat het in acute ademnood komt te verkeren. Wel
lijkt zuurstof een belangrijke signaalfunctie te hebben in de vorming van
bloedvaten. Zo worden de eerste bloedvaten aangelegd op de plaats met de
laagste zuurstofconcentratie. De resultaten geven niet alleen meer inzicht
in de embryonale ontwikkeling, maar zijn ook toepasbaar in kankeronderzoek,
waarin bloedtoevoer naar tumoren een belangrijke rol speelt.
Kranenbarg doet nu onderzoek naar de oorzaken van wervelafwijkingen bij
zeebaars. De geldprijs van tweeduizend euro is hem in Wageningen uitgereikt
tijdens het KNDV-symposium ‘Shaping the embryo’. |
G.v.M.

Re:ageer