Wetenschap - 8 mei 2018

Zonder reukvermogen toch ruiken

tekst:
Anja Janssen
14

Voor het eerst is aangetoond dat de hersenen van mensen die niet meer kunnen ruiken, toch reageren op geuren en op snuiven. Training van het geurvermogen heeft in zulke gevallen dan mogelijk toch zin.

© Shutterstock

Dat blijkt uit onderzoek van het Reuk- en Smaakcentrum van Wageningen University en Ziekenhuis Gelderse Vallei in samenwerking met onderzoekers van de Universiteit van Graz. Het is gepubliceerd in Human Brain Mapping. De onderzoekers gebruikten daarvoor de data van patiënten met een geheel of gedeeltelijk aangetast reukvermogen. Ze onderzochten of en hoe de hersenen van deze personen reageren op geur en het opsnuiven van geurloze lucht.

Hersennetwerken
‘We zijn bijna drie jaar geleden gestart met het Reuk- en Smaakcentrum en dit is onze eerste publicatie’, vertelt onderzoeksleider Sanne Boesveldt. Eerst werd de mate van aantasting van het reukvermogen vastgesteld met een reuktest. Vervolgens maakten de onderzoekers met functionele MRI de activiteit van hersennetwerken in het brein zichtbaar. De resultaten zijn verrassend. Als de patiënten aan een geur werden blootgesteld, zagen de onderzoekers niet alleen activatie in het geurnetwerk in het brein, maar ook in de kleine hersenen (het cerebellum) en het visuele netwerk.

We zien niet alleen hersenactiviteit als de patiënten aan geuren worden blootgesteld, maar ook als ze geurloze lucht opsnuiven
Sanne Boesveldt

Dat er überhaupt hersenactiviteit is én dat hier meerdere hersennetwerken bij zijn betrokken, was nog niet eerder in onderzoek aangetoond bij mensen zonder reukvermogen, zegt Boesveldt. ‘En het interessante is dat we niet alleen hersenactiviteit zien als de patiënten aan geuren worden blootgesteld, maar ook als ze geurloze lucht opsnuiven.’ De bevindingen zijn volgens Boesveldt een indicatie dat reuk- en snuiftraining ook kan helpen bij mensen die hun reukvermogen volledig zijn kwijtgeraakt.

Snuiftraining
‘Als er nog activiteit in de hersenen is, dan zijn blijkbaar de betrokken zenuwbanen nog wel intact', redeneert Boesveldt. 'En dat geeft aanknopingspunten voor training.’ Vanwege het gevonden effect van snuiven op de hersenactiviteit, speculeert ze dat snuiftraining zou kunnen bijdragen aan een (gedeeltelijk) herstel van het reukvermogen. Tot nu toe zetten artsen alleen reuktraining in bij mensen met een gedeeltelijk aangetast reukvermogen.

De patiënten moeten in zo'n geval twee keer per dag aan een aantal potjes met verschillende geuren ruiken. Het vergt veel geduld, want soms is pas na een half jaar resultaat te zien, vertelt Boesveldt. ‘Op basis van de gegevens die we nu hebben, kunnen we gaan uitpuzzelen voor welke specifieke patiëntengroepen training al dan niet zinvol kan zijn.’ 

Re:acties 14

  • Sanne Boesveldt

    Beste allemaal

    Dank voor jullie berichten en ervaringen. Momenteel zijn wij bezig met wereldwijd onderzoek naar reuk- en smaakverlies bij coronapatiënten, zie https://gcchemosensr.org/
    Binnenkort komt daar ook een ‘thuistest’ beschikbaar, waarbij mensen thuis hun reuk en smaak kunnen testen en door de tijd volgen.

    Voor meer informatie, en reacties van andere patienten, zie
    https://weblog.wur.nl/uitgelicht/het-verlies-van-reuk-en-smaak-bij-corona/

    En nog enkele tips:
    Een (internationale) facebookpagina waar covid-patienten hun ervaringen met reuk en smaakverlies uitwisselen: https://www.facebook.com/groups/AbScentCovid19/
    Reuktraining kan helpen om het reukvermogen te stimuleren en verbeteren: https://www.kno-winkel.nl/nl/reuktraining.html

    Groeten Sanne Boesveldt

    Reageer
  • Saida

    Ik heb Corona gehad en ben ook mijn reukvermogen kwijt. Ik kan niet genieten van mijn koffie, koekje niets. Help

    Reageer
  • Janny

    Ik ben al plusminus 40 jaar mijn reuk en smaak kwijt, na een val, dus zware hersenschudding. Zou ik ook wat aan die reuktherapie hebben ?

    Reageer
  • Brigitte

    Het klinkt misschien raar, maar wat ben ik blij dat ik herkenning heb. Ik dacht echt dat ik gek werd, niemand ruikt wat ik ruik en ik ga regelmatig over mijn nek van die sigarettengeur. Nu afspraak bij kno arts gemaakt. Ik ben benieuwd wat eruit gaat komen.

    Reageer
  • Lorisa

    Hier precies hetzelfde, vermoedelijk 3 maanden geleden besmet geweest, reuk en smaak voor ongeveer 2 weken helemaal kwijt geweest en daarna langzaam weer teruggekomen. Nu sinds ongeveer een week ruik ik een soort sigarettenrook die niemand anders ruikt, misschien vergelijkbaar met de ammoniak-geur, en het is echt heel vervelend.

    Reageer
  • liesbeth stok

    Sinds 3 maanden heb ik smaakverlies. M.i. heb ik geen corona gehad. Onlangs heb ik mij laten testen: negatief. Ruiken is minimaal aanwezig. Ik zou graag de ruiktherapie willen doen maar weet niet welke potjes met specifieke geuren en waar te koop. Ik woon in Den Haag dus Wageningen is geen optie.
    Hopelijk kunt u mij helpen.

    Reageer
  • Mirjam

    Beste Sandra ...en Sanne,
    Ik las met veel herkenning je bericht Sandra. 3e week maart verkoudheid (hoesten/ neusverkoudheid, niet lekker, Covid19?). Na paar dagen reuk volledig weg voor vele weken. Maand geleden reuk ietwat terug en nu sinds dag of 10 ruik ik in heel veel dingen (geuren die normaal vies OF lekker zijn) een heel penetrante zuur-achtige lucht en het beinvloedt mijn smaak ook... tijdelijk. Kan het zurige continue proeven achter in mijn keel.
    Hoop echt niet dat dit blijvend is.
    Graag krijg ik advies.
    Mvg Mirjam Simons
    mirsimons@hotmail.com

    Reageer
  • Patricia

    Hoi ik ben in de 3e week van maart dit jaar erg ziek geweest geen idee of het Corona was dat is niet getest ik had geen koorts maar sinds dien had ik geen smaak en geur meer smaak kwam heel langzaam terug maar geur nog maar amper tot niet als ik aan een fles amoniac ruik ruik de lucht minimaal terwijl je er normaal bijna van over valt proeven doe ik ook 50 % minder dan anders

    Reageer
  • Patricia overdam

    Hoi ik ben in de 3e week van maart dit jaar erg ziek geweest geen idee of het Corona was dat is niet getest ik had geen koorts maar sinds dien had ik geen smaak en geur meer smaak kwam heel langzaam terug maar geur nog maar amper tot niet als ik aan een fles amoniac ruik ruik de lucht minimaal terwijl je er normaal bijna van over valt proeven doe ik ook 50 % minder dan anders

    Reageer
  • Willems Sandra

    Beste, ook ik heb mijn geur vermogen verloren na een vermoedelijke covid-infectie. Deze hield 11 dagen aan. Ik kom eerst weer zoete geuren waarnemen, slechte geuren helemaal niet. De infectie dateert van 4/04/20 , we zijn dus nu bijna 3 maanden verder. De laatste week begin ik een soort ammoniak-geur te ruiken terwijl anderen dit niet ruiken. Sinds vandaag begint het ook door te dringen tot mijn smaak. Dat is uiteraard niet fijn. Denken jullie dat die training hierbij kan helpen?

    Reageer

Re:ageer