Organisatie - 23 juni 2011

Zonder master een slechte docent?

Tegen 2020 hebben álle hbo-docenten een mastertitel, als het aan staats­secretaris Zijlstra ligt. Zo wil hij de twijfel over de kwaliteit van het hbo wegnemen na onder meer de Inholland-affaire. Nu heeft ongeveer 63 procent van alle hbo-docenten een masteropleiding aan universiteit of hogeschool gevolgd. Maar geven zij ook echt beter onderwijs?

22-geen-master-Kito.jpg
Geven hbo-docenten met een masteropleiding ook echt beter onderwijs?
Hans Hardus
Opleidingsdirecteur Diermanagement en Kust- en zeemanagement bij VHL
'Voor een heleboel docentenbanen is een mastertitel onzin. Ten eerste stijgen de personeelskosten en ten tweede heb je voor een snij- of analysepracticum of voor studieloopbaanbegeleiding aan een hbo'er genoeg. Het belangrijkste is dat iemand feeling met studenten heeft. Natuurlijk heb ik masters nodig voor de theoretische kennisvakken. Maar als het om praktijkkennis en -vaardigheden gaat, heb ik liever een hbo'er met praktijkervaring. Ik vraag mensen regelmatig om praktijkcursussen te volgen, zodat hun vak dichter bij de praktijk komt te staan. Wanneer iemand een master gaat halen, is dat vooral vanwege de loopbaanontwikkeling van die persoon zelf. Zo'n maatregel heeft in mijn ogen meestal geen bevorderend effect op de kwaliteit van het onderwijs. Je kunt beter de groepsgrootte terugdringen, of andere stappen zetten waarvan het effect is bewezen.'
Daniel van der Kleij
Tweedejaars student en lid van de opleidingscommissie Milieukunde bij VHL
'Het lijkt mij wel goed wanneer docenten een masterstudie hebben gedaan. Ik merk dat sommige docenten de lesstof voornamelijk richten op het specifieke vakgebied waar ze oorspronkelijk uit komen. Soms geven docenten twee vakken binnen een module, maar richten ze de lessen vooral op dat ene gebied waar ze veel kennis over of ervaring in hebben. Ik mis soms de bredere kennis en overlappingen tussen vakgebieden. Bovendien kan een docent met een academische achtergrond betere begeleiding bieden aan studenten die naar de universiteit willen doorstromen.'
Marga de Wild
Hoofd Human Resource Management bij VHL
'We hebben geen systeem waarin we het opleidingsniveau van docenten bijhouden. Er is ook geen officieel beleid op dit gebied. Het zou wel goed zijn om voor de hele hogeschool de basiskwalificaties vast te stellen. Het opleidingsniveau is niet onbelangrijk, maar is zeker niet het enige. Docenten moeten veel in huis hebben wat betreft kennis en didactische vaardigheden. De motivatie is nooit een punt en met de vakkennis zit het bij onze docenten eigenlijk altijd wel goed. De discussie over het kwalificatieniveau van docenten is wel interessant. Bijvoorbeeld over de vraag of je anderen moet laten meekijken met je werk. Bij de universiteit is het gebruikelijk om je werk te laten toetsen door peers, maar van basisschool tot hoger beroepsonderwijs is dat niet gebruikelijk. Terwijl mensen veel kunnen leren van collega's.'
Martin Mulder
Hoogleraar Educatie- en Competentiestudies bij Wageningen University:
'Hbo-docenten moeten aan twee eisen voldoen: theoretische kennis én praktijkkennis. Ik ben zelf hbo-docent geweest en heb destijds gemerkt dat beide onontbeerlijk zijn. De docent moet wat betreft het vak ruim boven de stof staan. En hij moet de inhoud praktisch kunnen maken. Studenten hebben schoon genoeg van docenten die geen kijk hebben op de praktijk en die geen antwoord weten op vragen die wat dieper gaan. De tijd dat een docent een bladzijde voor moet liggen op de student is al lang voorbij. Ze moeten excellent zijn in hun vak en inspirerend zijn. Hoe kunnen ze anders het toptalent én de moeilijker lerende studenten lesgeven? Zijlstra heeft dus gelijk dat hbo-docenten een mastertitel moeten hebben. Als ze ook maar voldoende praktijkkennis en -ervaring hebben, anders krijgen we over een aantal jaren weer te horen dat de hbo'ers veel te theoretisch zijn opgeleid.'
Mieke Theunissen
Majorcoördinator Equine, Leisure and Sports en Equine, Business and Economics bij VHL
'Voor beginnende, jonge docenten is het niet verkeerd om een master te hebben. Zelf ben ik vrij snel na mijn afstuderen bij VHL onderwijsassistent geworden. Toen ik in vaste dienst kwam, ben ik meteen met de masterstudie Equine Science begonnen, een online distance course. Eind juni moet ik mijn afstudeerthesis inleveren. Collega's met veel praktijkervaring in de paardenwereld kunnen ook heel ver komen. Maar zelf miste ik de werkervaring en de jaren. Ik wilde kennis en knowhow hebben die verder reikt dan die van de vierdejaars studenten, om hen verder op weg te kunnen helpen. Ik heb nu al profijt van mijn studie. Ik voel me zelfverzekerder voor de klas en krijg erkenning van collega's en studenten voor mijn specialisatie, de trainingsfysiologie van het paard.'
Ab Groen
Beleidsdirecteur Corporate Education & Research bij Wageningen UR
'Het is belangrijk dat hbo-docenten goed geschoold zijn, inhoudelijk van wanten weten en didactisch hun mannetje of vrouwtje staan. Maar een mastertitel zegt niets over het functioneren van een docent. Bovendien zijn er goede docenten die geen mastertitel hebben. Die zou je dan uitschakelen en dan schiet je met zo'n maatregel het doel voorbij. Hbo-instellingen moeten over voldoende middelen beschikken om goede docenten aan te stellen en hen gedurende hun loopbaan mogelijkheden te bieden voor bij- en omscholing en contacten met de wetenschap en de praktijk.'
Jan van Merriënboer
Docent Beplantingen bij VHL:
'Zelf heb ik zowel een vakinhoudelijke- als een onderwijskundige hbo-studie gevolgd en veel ervaring opgedaan in het bedrijfsleven. Omdat ik als docent meer wilde weten over de beschouwelijke kant van het vak ben ik de master Landschapsarchitectuur, specialisatie Sociaal Ruimtelijke Analyse, in Wageningen gaan doen. Die heb ik bijna afgerond. Ik heb de nieuwe kennis, van meet af aan, zoveel mogelijk ingezet bij de begeleiding van studenten. Ik ben ervan overtuigd dat ik een betere docent geworden ben doordat ik nu een breder fundament heb. Maar ik vind zeer zeker niet dat docenten uit de praktijk of met alleen hbo  niet goed functioneren en dat iedere docent een master zou moeten doen. Zo'n stap moet uit jezelf komen. Een leven lang leren is mijn adagium.'

Re:ageer