Wetenschap - 1 januari 1970

Zoektocht naar gezonde bacteriën kan sneller

Het onderzoek naar bacteriën die de gezondheid van dieren bevorderen kan sneller en vooral efficiënter. Dat zeggen onderzoekers van de Animal Sciences Group in het tijdschrift Immunology and Medical Microbiology. In hun publicatie beschrijven ze hoe twee melkzuurbacteriën het immuunsysteem van kippen verbeteren.

In Lelystad werkt de Rotterdamse aio ir Marjorie Koenen aan een onderzoek naar de effecten van goedaardige bacteriën op het immuunsysteem. ,,Dat effect moet je scheiden van het effect op de darmflora’’, zegt Koenens begeleider, dr Wim Boersma. ,,Naar de verdringing van ziekteverwekkers door de bacteriën hebben we niet gekeken. We hebben ons gericht op de reactie op vaccinaties bij kippen die bacteriën hadden gekregen. Om precies te zijn keken we naar de aanmaak van antilichamen nadat de kippen injecties met een lichaamsvreemd eiwit hadden gekregen.’’
Het eiwit dat de onderzoekers gebruikten kwam uit kreeften. ,,We zagen dat kippen die goedaardige bacteriën kregen meer antilichamen tegen dat eiwit aanmaakten. Ook de concentratie T-cellen, immuuncellen die kunnen aanleren om vreemde indringers te bestrijden, steeg.’’
Op het mechanisme achter het effect gaat de publicatie niet in. Het is waarschijnlijk het werk van de goedaardige bacteriën die zich laten opnemen door de darmwand, en de cellen van het immuunsysteem bespelen die pal onder de darmwand liggen. Die immuuncellen geven boodschappermoleculen af – cytokines – die in het lichaam weer andere immuuncellen activeren.
Het bijzondere van het beschreven onderzoek is de methode. De onderzoekers testten de immuunstimulerende werking van enkele tientallen stammen van de melkzuurbacterie Lactobacillus eerst uit op cellen in een reageerbuis. Uit die reageerbuisstudies kwamen de L. brevis LW 5 en de L. paracasei LW 122 als het meest veelbelovend uit de bus. Die hebben de onderzoekers vervolgens uitgeprobeerd op kippen van vlees en bloed.
,,Die aanpak werkt’’, zegt Boersma. ,,En daardoor hebben we minder dierproeven hoeven doen. Dat is ethisch natuurlijk te prefereren, maar het is ook sneller en goedkoper. Er zijn letterlijk honderden potentiële bacteriën die we kunnen gebruiken. Daar zitten een heleboel bij die bijna geen enkel effect hebben. Dat bleek trouwens ook uit deze studie.’’
Koenen en haar collega’s werken aan een volgende publicatie waarin ze het effect van melkzuurbacteriën op besmetting met Salmonella beschrijven. Het onderzoeksproject wordt betaald door het landbouwministerie LNV, het ministerie van EZ en Nutreco.
Doel van het project is een alternatief te vinden voor de inmiddels verboden antibiotica die vroeger door het voer zaten. ,,Met bacteriën kunnen we die gezondheid wel bevorderen, maar de groei niet’’, zegt Boersma. ,,Voor de sector zit daar een pijnpuntje.’’ | W.K.

Re:ageer