Wetenschap - 7 december 2006

Ziektekiem muteert makkelijk

De microbiologische kwelgeesten in voedsel, zoals Listeria monocytogenes, veranderen makkelijker in taaie superbugs dan onderzoekers dachten. Dat zei de nieuwe hoogleraar Levensmiddelenmicrobiologie prof. Tjakko Abee in zijn inaugurale rede, donderdag 30 november.

Als L. monocytogenes moet overleven onder zware condities als UV-straling, hitte, antibiotica of bacterieonvriendelijke eiwitten, maakt hij reparatie-enzymen aan die beschadigingen in het erfelijke materiaal moeten oplappen. Die enzymen werken snel maar slordig. Zo ontstaan er makkelijk mutanten die tegen de stressfactoren zijn opgewassen, aldus Abee.
Tot dusver dachten onderzoekers dat antibiotica-resistente ‘superbugs’ vooral ontstonden doordat micro-organismen pakketjes erfelijk materiaal van elkaar overnamen die resistent maakten. Het ziet er nu echter naar uit dat micro-organismen zelfs door stress van het ene type, kunnen veranderen in organismen die ook beter bestand zijn tegen stress van een ander type. Onderzoekers van het Wageningen Centre for Food Sciences (WCFS) hebben ziekteverwekkers ontdekt met een gemuteerd regulatoreiwit dat een continu stressgedrag veroorzaakt. De pathogenen zijn daardoor voorbereid op elk soort stress.
Abee wil graag weten of deze mechanismen ook spelen bij de toepassing van conserveringstechnologie in de voedingsindustrie. Om de smaak en voedingswaarde te behouden, wil de industrie dat de conservering zo mild mogelijk is. Daardoor neemt de kans toe dat gemuteerde ziekteverwekkers het conserveringsproces overleven.

Re:ageer