Wetenschap - 28 september 2006

Zeugen niet minder vruchtbaar door stress

Stress heeft nauwelijks invloed op de vruchtbaarheid van zeugen. Dat is de verrassende uitkomst van een onderzoek dat dr. Nicoline Soede heeft uitgevoerd bij de leerstoelgroep Adaptatiefysiologie.
Soede onderzocht de verschillen in vruchtbaarheid tussen een groep zeugen die rustig in de stal lagen, en dieren die regelmatig stress ondervonden doordat ze telkens werden gehergroepeerd. De varkens raken gestresst in een nieuwe groep omdat ze gaan vechten om de ‘pikorde’ te bepalen.
Soede verwachtte dat die stress een negatief effect zou hebben op de vruchtbaarheid. ‘We hebben dit onderzocht omdat iedereen die zich bezighoudt met reproductie van varkens ervan uitgaat dat stress negatief is voor de vruchtbaarheid. Er is ook wel eerder onderzoek gedaan, maar dat ging op een andere manier. Als je zeugen stresshormonen inspuit, zie je allerlei effecten op de hormoonhuishouding van de dieren, en ook op de reproductie. Maar je weet dan natuurlijk niet of die effecten in de dagelijkse praktijk van de varkenshouderij ook voorkomen.’
Daarom heeft Soede een vorm van stress gebruikt die in de praktijk wel voorkomt. ‘Dieren worden zo nu en dan ondergebracht in nieuwe groepen. Die vorm van stress leidde in ons geval in ieder geval niet tot verminderde vruchtbaarheid.’
Alle 56 proefdieren van Soede waren na twee keer insemineren drachtig. Het aantal biggen en de duur van de hormonale cyclus verschilden nauwelijks tussen de twee groepen. ‘Honderd procent drachtig is een score die je in de praktijk in grote groepen zeugen niet snel tegenkomt. Bij ons waren de omstandigheden kennelijk heel goed. Maar mensen uit de praktijk zullen zeggen dat bij minder goede omstandigheden stress wel degelijk een effect heeft. Eigenlijk geloof ik dat zelf ook. Maar in onze proefopzet konden we dat niet aantonen. De werkelijkheid is kennelijk complexer is dan je zo op het eerste oog zou denken.’

Re:ageer