Wetenschap - 10 oktober 2002

Zetmeel in aardappel verandert continu

Zetmeel in aardappel verandert continu

Neem een aardappel uit de supermarkt. Hij lijkt onbeweeglijk te wachten op consumptie. Maar dat is slechts schijn. Dr Margo Claassens ontdekte dat aardappels, of ze nu wachten om te ontkiemen of al uitlopers vormen, voortdurend hun zetmeelvoorraden omzetten in suikers, en andersom.

"Ik begon mijn onderzoek door in uitgegroeide aardappels naar het enzym AGPase te kijken", zegt dr Margo Claassens. "Dat enzym zorgt voor de eerste stap van de aanmaak van zetmeel in de aardappel. Je zou verwachten dat zo'n enzym alleen actief is als aardappels nog in de grond zitten en bezig zijn hun zetmeelvoorraden aan te leggen. Maar tot onze verrassing werd het AGPase daarna weer actief, zonder aanleiding."

Andersom bleek een compleet ander enzym, dat zetmeel omzet in suikers, ook actief bij jonge, groeiende knollen. "Zo ontdekten we dat de aanmaak van zetmeel in aardappels geen eenvoudig, rechtlijnig proces is. In plaats daarvan is er sprake van een evenwicht dat kan verschuiven. Aardappels kunnen suikers omzetten in zetmeel, maar als het nodig is kan de aardappel onder invloed van een ander enzym ook zetmeel omzetten in suiker."

Door zo'n mechanisme kan de aardappel soepeler inspelen op bijvoorbeeld beschadigingen of ziekten die energie kosten, denkt de promovenda. "Je zou het enzym AGPase misschien als marker kunnen gebruiken die voorspelt of de aardappel straks gaat ontkiemen. Maar dat vereist nog wel wat meer onderzoek." | W.K.

Dr Margo Claassens promoveerde op 1 oktober bij prof. Linus van der Plas, hoogleraar in de Plantenfysiologie.

Re:ageer