Wetenschap - 1 januari 1970

Zachte claims bedriegen de consument

Zachte claims bedriegen de consument

Zachte claims bedriegen de consument


Als de Europese regelgeving niet verandert, hebben functional foods geen
toekomst. Dat schrijven prof. Martijn Katan en dr Nicole de Roos in
Science. De Wageningse hoogleraar en de onderzoeker van het Utrechtse
Medisch Centrum vinden dat Europa af moet van het idee dat voedingsmiddelen
consumenten niet gezonder kunnen maken. Dat kunnen ze wel.
Als daar tenminste wetenschappelijk bewijs voor is, mogen makers van
voedingsmiddelen in Amerika beweren dat hun product de kans op ziektes
vermindert. Daar vermeldt de verpakking van sojaproducten bijvoorbeeld dat
soja goed is voor het cholesterol, en dat melk botontkalking voorkomt. Die
situatie is in Europa ondenkbaar. Voor de Europese wetgeving bestaan alleen
voedingsmiddelen die je gezondheid niet in gevaar brengen, en
voedingsmiddelen die dat wel doet.
Europa wil koste wat kost voorkomen dat consumenten zichzelf met
voedingssupplementen en levensmiddelen gaan proberen te genezen in plaats
van dat ze een dokter bezoeken, en heeft gezondheidsclaims voor
levensmiddelen verboden. Begrijpelijk maar jammer, vinden Katan en De Roos.
Het verbod op claims verhindert dat consumenten voedsel gebruiken dat wel
degelijk de gezondheid verbetert en bescherming biedt tegen hoge bloeddruk,
een hoog cholesterol, tandbederf en darmstoornissen.
Brussel denkt erover de wet te verruimen en bedrijven toe staan om zachte
claims te maken. ‘In melk zit veel calcium’, zou zo’n claim bijvoorbeeld
kunnen luiden. ‘Calcium is noodzakelijk voor de ontwikkeling van sterke
botten en tanden’. Als bedrijven zich zouden beperken tot die zachte claims
zouden ze mogen doen wat ze willen. Ook dat is een slechte zaak, vinden de
onderzoekers. Ook die halfzachte claims kunnen consumenten misleiden.
,,Voor de Europese wetgever is het waarheidsgehalte van claims minder
belangrijk dan de vraag welke claims binnen de wet vallen’’, schrijven ze.
De situatie in de VS laat zien waartoe onwaarachtige claims kunnen leiden.
De Amerikaanse wetten zijn prima, maar gelden door een omstreden
wetswijziging niet voor supplementen. Fabrikanten van supplementen mogen
daarom de meest uitzinnige claims maken en beloftes doen die
natuurwetenschappelijk onmogelijk zijn. Katan en De Roos willen daarom dat
de Europese Unie kiest voor een rechtlijnige aanpak en bedrijven toestaat
harde claims te maken. Niet ‘dit product verbetert het immuunsysteem’, want
ook daardoor kunnen consumenten misleid worden. Wat wel mag is ‘dit product
voorkomt infectie’. Voorwaarde is wel dat een gezaghebbend overheidslichaam
vindt dat dat uit onderzoek blijkt.
De schrijvers geloven dat het toestaan van claims de industrie zal
stimuleren meer onderzoek naar voeding en gezondheid te doen. Veel van zulk
onderzoek is in het verleden op niets uitgelopen, maar er zijn ook
successen geboekt. Foliumzuur verkleint de kans op complicaties bij de
geboorte, visolie vermindert de kans op een dodelijke hartaanval en bij
oogziekten waarbij het netvlies geleidelijk wordt afgebroken stelt een
cocktail van anti-oxidante vitamines en zink het moment uit waarop de
patiënt het gezichtsvermogen verliest. ,,Er liggen nog meer ontdekkingen in
het verschiet’’, schrijven Katan en De Roos, ,,maar die zullen er alleen
komen als het onderzoek ernaar kan uitmonden in een officieel erkende
gezondheidsclaim.’’ | W.K.

Re:ageer