Student - 13 november 2008

ZWEMMEN MET HAAIEN

Bijna de helft van zijn stagetijd in Honduras bracht Ritsert Hendriksen onder water door. De derdejaars VHL-student Kust en zee uit Leeuwarden onderzocht de algenvorming op de koraalriffen rond het eilandje Utila. En als hij boven water was, speurde hij de horizon af op zoek naar walvishaaien.

nieuws_2612.jpg
nieuws_2612.jpg

Foto: .

‘Walvishaaien voor de kust van de Hondurese Bay Islands komen af op boils, spectaculaire bruispartijen in zee waarbij het net lijkt alsof het water plaatselijk kookt. Ze worden veroorzaakt door scholen tonijn die plankton omhoog woelen. Walvishaaien ruiken dat en komen erop af. Zij voeden zich met plankton.
Met bootjes van het Whale Shark and Oceanic Research Center voeren we naar de boils toe om de vissen te tellen en te identificeren. Om het onderzoek te financieren nemen de kapiteins toeristen mee. Voor het merendeel zijn het backpackers, want Utila staat bekend als een goedkope plek om te duiken. Ik heb al zes jaar duikervaring en zo gauw de bemanning dat in de gaten kreeg, mocht ik de groepen in het water begeleiden. Met snorkel en zwemvliezen overboord en dan zo dicht mogelijk bij de haaien proberen te komen. Dan zwem je zomaar een eindje op met een haai van negen meter. Een onbeschrijfelijke ervaring.
De toeristische uitstapjes hebben natuurlijk iets dubbels. De schippers van het centrum houden zich nog aan richtlijnen om de walvishaaien zo min mogelijk te verstoren. Maar er varen ook van die vrije jongens op af, die in hun haast om als eerste aan te komen dwars over zo’n boil heen raggen. Dan spatten de stukken gehakt in het rond. Door overbevissing zoekt de lokale vissersbevolking naar andere bronnen van inkomsten en dan krijg je dat soort taferelen.
In opdracht van het onderzoekscentrum ben ik ook begonnen met een nulonderzoek om de algenverspreiding op het koraal in kaart te brengen. Zo was ik drie dagen van de week onder water vierkante meters aan het afwerken met een grid. Op verschillende dieptes soorten tellen en oppervlaktes meten, tachtig minuten per duik, vijfmaal op een dag. Ik heb een passie voor het onderwaterleven, maar af en toe werd het ook wel eentonig. Dan zat ik ingespannen te turen terwijl achter me een groene zeeschildpad voorbijzwom. Af een toe draaide ik mijn onderwaterkrukje dan ook een halve slag, om zomaar wat van de kleuren en lichtinval te genieten.
In het begin heb ik in een hostel een kamertje gedeeld met Martijn, een VHL-student die op Utila vogelsoorten bestudeerde. Dat deed hij vooral ’s morgens vroeg en ’s avonds laat, zodat we elkaar eigenlijk steeds misliepen. Dus als ik op stap ging in het dorp was dat meestal met de schippers en duikers van het onderzoekscentrum. En op mijn vrije dag ging ik duiken natuurlijk.’

Re:ageer