Wetenschap - 1 januari 1970

Yoghurt tegen rimpels? Onzin!

Een voorzitter moet zich inhoudelijk niet met discussies bemoeien, weet prof. Kees de Hoog. Maar tijdens de Wereldlezing, die KLV op donderdag 21 april in Hotel de Wereld organiseert, wordt de discussie over cosmetic foods de socioloog teveel. ‘Waar gaan we in hemelsnaam naartoe?’, vraagt hij zich hardop af.

Corrinne Goenee is marktonderzoeker bij het Leidse onderzoeksbureau Innovaction. Ze is de eerste spreker, en zet uiteen wat cosmetic foods zijn en waarom ze de markt zullen veroveren. Volgens Goenee volgen concerns als Unilever en Nestlé de ontwikkelingen in landen als Japan en Zuid-Korea op de voet. Daar hebben producten – voornamelijk drankjes en snoepjes – met ‘schoonheidsbevorderende componenten’ zich al waargemaakt. Dankzij de eiwitjes uit zijde, collageen of bètacaroteen maken ze de huid soepel en fris en de haren glanzend.
‘De Nederlandse markt begint er rijp voor te worden. Kijk maar het succes van Roosvicee Stralendfris. We realiseren het ons misschien niet, maar dat is cosmetic food.’ Goenee verwijst naar de spotjes waarin de receptioniste van een modellenbureau zich volgiet met Roosvicee Stralendfris, terwijl de modellen jaloers naar haar kijken. Want wat ziet ze er douchefris en uitgeslapen uit! Hoe krijgt ze het voor elkaar?
De vraag naar mooimakende producten is er, zegt Goenee. ‘Loop maar eens binnen bij een drogist. Het is een miljoenenmarkt. Wat wel een probleem zal worden is de consument, die nog moet worden opgevoed met het idee dat je mooier kunt worden door bepaalde voedingsmiddelen te eten.’
Geen geringe opgave, denkt de onderzoeker. ‘Van vetten in vis staat onomstotelijk vast hoe belangrijk ze zijn, zeker voor hele jonge kinderen. En nog steeds zijn er zwangere vrouwen die geen vis eten. Het zou verplicht moeten worden.’
Op dat moment grijpt een verbijsterde Kees de Hoog naar zijn hoofd. ‘Ik hoor verschrikkelijke dingen. Nu moeten we zelfs vis gaan eten. Is dit land in nood of zo?’ Volgens de socioloog worden Nederlanders stokoud, vergeleken met de bewoners van andere landen. Dat betekent dat we een gezond volk zijn. Waarom dan al die gekte creëren over zogenaamde tekorten aan visvetzuren? Waarom hypes starten rond cosmetic foods? In wat voor wereld worden we over een paar jaar wakker, als dat zo doorgaat? ‘Een samenleving zonder rimpels, waar een buikje niet meer mag. Een samenleving waarin de supermarkt geen voedingsmiddelen meer verkoopt, maar medicijnen.’
‘Dat vind ik een non-argument’, riposteert Goenee. ‘We leven in een samenleving waarin we steeds meer bezig zijn met well feeling omdat well being geen probleem meer is. Dus willen we er goed uitzien en ons goed voelen. Iedereen wil oud worden, maar niemand wil er oud uitzien. Vraag maar aan een zeventigjarige hoe oud hij zich voelt. Het antwoord is steevast achttien.’
De tweede spreker van de middag is Hans de Goeij, de Directeur Generaal Volksgezondheid van VWS. Toen hij een paar weken terug begon met de voorbereiding van zijn praatje, vertelt hij, had hij nog geen mening over cosmetic foods. Maar nu wel. De Goeij vermoedt om te beginnen dat de claims op de yoghurt voor een platte buik of de stralende ogen net zo waar zijn als de halve en kwart waarheden op schoonheidsproducten. ‘Wilt u een frissere huid?’, zegt hij. ‘Stopt u dan met roken, drinkt u elke dag anderhalve liter water en drinkt u minder koffie en alcohol. Dit advies kost u helemaal niets, en het werkt nog ook. Maar of die dure cosmetic foods gaan werken, dat betwijfel ik.’
Daarnaast vindt de VWS-man het zonde om researchcapaciteit te verspillen aan zoiets onbenulligs als voedingsmiddelen die rimpels moeten voorkomen. ‘Een miljard mensen op deze wereld lijdt honger’, aldus De Goeij. ‘Dat lijkt me eerlijk gezegd meer prioriteit hebben.’
Alweer een non-argument, vindt Goenee. ‘Natuurlijk is schoonheid een luxe. Maar mogen we dan geen schoonheidsproducten produceren? Als we zo gaan beginnen, dan kunnen we de supermarkten wel sluiten. Maar een fractie van de dingen die daar liggen, hebben we echt nodig.’
Goenee krijgt bijval uit de zaal. ‘Ik ben voor cosmetic foods omdat je daarmee de economie stimuleert’, zegt iemand. ‘En als de economie niet goed loopt, dan kunnen we ook niks voor de arme landen doen.’ / WK

Re:ageer