Wetenschap - 1 januari 1970

Winderosie probleem voor boeren én burgers

Onderzoekers ir Michel Riksen en dr Dirks Goossens inventariseerden in het boek 'Wind Erosion and Dust Dynamics' het onderzoek op het gebied van winderosie. Een interview met Riksen over wat nu eigenlijk het probleem is, en wat de oplossing.

Wie hebben er problemen met winderosie?
'In eerste instantie de boeren zelf. Die hebben schade aan het gewas door de schurende werking van het zand. In Engeland zag ik bijvoorbeeld een veld wat voor de helft werd afgeschermd door een windscherm. Op de andere helft was het gewas compleet verdwenen. Maar in gebieden waar de bodem veel fijn materiaal bevat hebben burgers ook last van stofstormen. In de veenkoloniën heb je eens in de zeven à acht jaar zulke grote stormen dat zelfs de mensen in Assen klagen.
Naast deze directe schade heb je ook schade aan de gezondheid. Hele fijne stof dringt door tot in de longen. Daarover is weinig bekend. We weten wel welke deeltjesgrootte doordringt, maar het is onduidelijk of en hoeveel de winderosie daaraan bijdraagt.'

Wanneer en waar speelt het probleem?
'Het zijn vooral de akkergebieden, waarbij de grond in het voorjaar braak ligt, maar ook kan er veel stof vrij komen bij oogstwerkzaamheden in het najaar.'

Is er een simpele oplossing?
'De simpelste oplossing is om het land permanent onder gewas te laten staan. Maar dan zijn de huidige teeltplannen niet meer rendabel uit te voeren. Er zijn wel plannen om meer melkveehouders in gebieden te krijgen, zodat je de grond op meer plaatsen het hele jaar onder het gras hebt.'

Verandert het onderzoek?
'Het boekje geeft een beetje de stand van zaken weer. Je ziet trends waarbij er steeds meer aandacht is voor de stofproblematiek en de invloed daarvan op de gezondheid en het klimaat. Heel fijn stof kan heel lang in de atmosfeer blijven, en dat zou de hele wereld rond kunnen gaan. Daarbij kan de depositie van dat stof de oorspronkelijke bodem veranderen, zoals wij in Nederland lössgronden en dekgronden hebben gekregen.
Heel nieuw is de aandacht voor de rol die winderosie en stofdynamiek spelen bij de verspreiding van ziektes, zoals de vogelpest. Daar is heel weinig over bekend. Net als het klimaatonderzoek moet je dat interdisciplinair aanpakken. Winderosiespecialisten weten weinig van de ziekten, de dierziektespecialisten weer weinig van winderosie.' / MW

Dirk Goossens en Michel Riksen (eds.), Wind Erosion and Dust Dynamics: Observations, Simulations, Modelling, te bestellen via e-mail aan piet.peters@wur.nl o.v.v. aanvraag boek plus titel. Het eerste boek is gratis, voor ieder extra exemplaar twintig euro.

Re:ageer