Wetenschap - 30 april 2018

Willem de Vos haalt 13 miljoen op met startup tegen overgewicht

tekst:
Stijn van Gils

De startup A-Mansia, van WUR en de Universiteit van Louvain, heeft 13 miljoen euro startkapitaal opgehaald. Met dit bedrag wil het nieuwe bedrijf een vondst van onder meer hoogleraar Willem de Vos verder uitwerken. Over drie jaar hoopt het onder meer voedingssupplementen tegen overgewicht op de markt brengen.

© Bram Belloni

Het bedrijf gebruikt daarvoor de bacterie Akkermansia muciniphila. Deze bacterie, die van nature voorkomt in het menselijk darmstelsel, helpt om overgewicht en vermoedelijk ook ziekten als leververvetting en darmontsteking tegen te gaan.

Akkermansia werd in 2004 min of meer toevallig door De Vos ontdekt. De hoogleraar van de leerstoelgroep Microbiologie was destijds op zoek naar bacteriën die groeien op stoffen die onze darmen zelf aanmaken, zoals mucus. ‘Ik had het gevoel dat daar nuttige soorten bij zouden zitten, maar bewijs daarvoor ontbrak. Het was daarom heel moeilijk om financiering voor dit onderzoek te vinden. Ik heb het onderzoeksvoorstel ervoor wel drie keer ingediend.' Pas de derde keer werd het gehonoreerd en kon zijn PhD-student Muriel Derrien hiermee beginnen. 'Het was heel mooi om uiteindelijk te ontdekken dat mijn verwachting klopte’, vertelt de Vos.

Gemakkelijk toepasbaar
Vier jaar na de ontdekking begon De Vos een samenwerking met de Belgische hoogleraar Patrice Cani, van de Universiteit van Louvain (Leuven), om de gezondheidseffecten van de bacterie nader in kaart te brengen. Na het toedienen van de bacterie bleek bij muizen Obesitas en diabetes type II te verminderen. Later ontdekte deze Belgische onderzoekgroep dat het middel veilig bij mensen gebruikt kan worden. ‘Het aardige is dat de bacterie ook werkt in gepasteuriseerde vorm’, vertelt De Vos. ‘Uit ons onderzoek blijkt dat het waarschijnlijk een speciaal eiwit is dat voor het gezondheidseffect zorgt. De bacterie hoeft dus niet meer te leven en dat maakt toepassingen voor voedingsmiddelen veel gemakkelijker.’

Vermoedelijk door die relatief gemakkelijke toepasbaarheid haalde A-Mansia, dat verschillende patenten rond Akkermansia heeft gekregen, het benodigde startkapitaal in een ongewoon snel tempo binnen. Al binnen een jaar werd de gewenste 13 miljoen opgehaald. Vooral het Franse investeringsfonds Seventure legde relatief veel geld in. De komende jaren gaat A-Mansia dat geld gebruiken om de toepassingen van de bacterie nader te onderzoeken. Daarbij wordt naar zowel voeding als medische toepassingen gekeken. Veel van dat onderzoek vindt straks waarschijnlijk plaats in de buurt van de Universite Catholique de Louvain in Wallonië. Een kleiner deel zal vermoedelijk in Wageningen, dat minder ervaring heeft met de medische sector, plaatsvinden. ‘Maar misschien gaan we ook wel wat in de Verenigde Staten doen.’

Niet de eerste startup
Willem de Vos is één van de hoogst aangeschreven Wageningse hoogleraren. Uit een analyse van de WUR-bibliotheek bleek dat hij de afgelopen jaren de meest geciteerde Wageningse onderzoeker was. Bovendien is A-Mansia lang niet zijn eerste startup. De laatste jaren was hij in Nederland betrokken bij zeker drie nieuwe bedrijven, waarbij telkens zijn onderzoek een startpunt vormde. A-Mansia is wel één van de grootste startups van De Vos. De Vos is van plan om nauw bij het nieuwe bedrijf betrokken te blijven. ‘Ik ben nu zo’n dertig jaar hoogleraar geweest en ben langzaam aan het terugtreden. Straks heb ik meer tijd om me hier mee bezig te houden.’

Lees meer: