Wetenschap - 31 mei 2011

Wetenschapsagenda: schieten maar

De KNAW heeft een lijst gemaakt met 49 zogeheten prangende wetenschappelijke vragen. Maar is dit wel de goede lijst?

Hoe is het heelal ontstaan en hoe ging het verder? Hoe kunnen we gezonder eten? Wat zijn de oorzaken en gevolgen van de klimaatverandering? En meer van dit soort open deuren. Wie het weet mag het zeggen. Kunnen we gelijk zo'n prangende vraag wegstrepen van de Nederlandse Wetenschapsagenda die de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen deze week publiek maakte.
Naaperij
In feite is het naaperij. Science lanceerde in 2005 een soortgelijk initiatief: 125 questions: what don't we know (nummer 309, 75-102). Beter goed gejat, dan slecht bedacht. En dus doet de KNAW het nog eens dunnetjes over. En eerlijk is eerlijk: de bedoeling is iets anders. De KNAW richt zich op die gebieden waar Nederlandse wetenschappers goed in zijn en doorslaggevende ontdekkingen in het verschiet liggen. 
Wageningers
Maar op de lijst valt genoeg af te dingen. Waar zijn onderwerpen als obesitas en aids? Om maar eens wat te noemen. De wetenschapsagenda bevat veel vragen op gebieden waar Wageningers actief zijn. Oftewel: Wageningers, zijn dit nu de meest dwingende vragen?
De 49 vragen van de Nederlandse Wetenschapsagenda
aarde, klimaat, energie en bio-omgevin":
1 Wat gebeurt er binnenin de aarde, en wat merken wij daarvan?
2 Wat zijn de oorzaken en gevolgen van klimaatverandering?
3 Kunnen we zonlicht in onze volledige energiebehoefte laten voorzien?
4 Hoe reageren planten op hun omgeving?
5 Vormen micro-organismen samen een macro-organisme?
complexiteit en wiskunde
6 Kunnen we onze informatie-systemen straks nog beheersen?
7 Wat kunnen we zeggen over de toekomst van een chaotisch systeem?
8 Streven computers straks zelfs wiskundigen voorbij?
9 Waar ligt de grens tussen het berekenbare en het onberekenbare?
10 Hoe kan uit enkele foto's een betrouwbaar beeld van de realiteitworden bepaald?
11 Wat kunnen we wel en niet berekenen uit het Langlands-programma?
cultuur en identiteit in heden en verleden
12 Wie waren de vroegste mensachtige bewoners van Noordwest-Europa?
13 Wat betekenen oude beschavingen voor de Europese cultuur van vandaag?
14 Hoe veranderen nationale culturele identiteiten in de tijd?
15 Hoe beïnvloedt migratie van personen, objecten en ideeën de ontwikkeling van culturele identiteit?
16 Verloopt culturele integratie vandaag anders dan in het verleden?
17 Wat leren talen ons over het verleden?
gezondheid en voeding
18 Wat hebben we aan het menselijk genoom?
19 Hoe kunnen wij kanker beter de baas worden?
20 Hoe verbeteren wij gezondheid, preventie en zorg?
21 Kunnen wij onze afweer beter afstellen?
22 Hoe gezond kunnen wij ouder worden?
23 Hoe kunnen we gezonder eten?
kennis en hersenen
24 Hoe kan een plooibaar orgaan als het menselijk brein zich ontwikkelen?
25 Zijn onze hersenen wie wij zijn?
26 Bestaan er universele wetten voor élke menselijke taal?
27 Wat betekenen hersenwetenschappen voor het recht?
28 Kunnen machines ons helpen kennis te creëren uit bergen informatie?
29 Hoe verandert de architectuur van de wetenschap?
leven en chemie
30 Hoe verlopen biochemische reacties in levende cellen?
31 Kunnen wij zelf een levende cel in elkaar zetten?
32 Kunnen we organen nabootsen op een chip?
33 Kan chemische reactiviteit theoretisch worden voorspeld?
34 Kunnen we moleculen zichzelf laten assembleren tot nieuwe structuren?
35 Hoe ontwerpen we duurzame chemische productiemethoden?
maatschappij en veerkrachtige instituties
36 Hoe moeten we markten inrichten en bewaken?
37 Hoe kunnen we nieuwe vormen van sociale ongelijkheid het best tegengaan?
38 Verkeert de representatieve democratie in een legitimiteitscrisis?
39 Welke instituties bepalen de vitaliteit van een samenleving?
40 Leven we straks in de 'verenigde staten van Europa'?
41 Wanneer bevorderen sociale netwerken duurzame samenwerking?
42 Kan het recht het milieu beschermen?
materialen en techniek
43 Kunnen we nieuwe materialen ontwerpen op de schaal van atomen?
44 Kunnen we materialen maken die defecten zelf herstellen?
45 Kunnen we het gedrag van complexe en levende materie begrijpen?
46 Wanneer vervangt de kwantumcomputer de klassieke computer?
van elementaire deeltjes tot heelal
47 Uit welke elementaire deeltjes en krachten is alle materie opgebouwd?
48 Sterren en planeten: hoe worden ze geboren, hoe gaan ze dood?
49 Hoe is het heelal ontstaan, en hoe ging het verder? 

Re:ageer