Wetenschap - 27 juni 2002

Werkplek: Laboratorium voor Nematologie

Werkplek: Laboratorium voor Nematologie

Hein Overmars, analist, kijkt door de microscoop naar een vleesetende nematode; een aaltje dat een collega-aaltje aan het verorberen is. Collega Hanny van Megen legt uit wat nematoden zijn. "Het zijn kleine wormvormige organismen, die massaal in bijna iedere bodem voorkomen. Doordat ze op elkaar lijken, vereist het veel ervaring om de soorten uit elkaar te houden. Tijdens wandelingen neem ik vaak grondmonsters op plekken met aparte begroeiing of een bijzondere bodemsamenstelling. Dan zie ik hier op het lab vaak heel aparte soorten nematoden bewegen in het grondmonster."

"De meeste aaltjes zijn nuttige beestjes, die een belangrijke rol spelen in de goedgevulde dierentuin die bodem heet." Er zijn aaltjes die aaltjes eten, schimmels, bacteri?n, dood materiaal of planten. Dit laatste maakt aaltjes berucht doordat sommige soorten grote schade aan landbouwgewassen veroorzaken.

Hein Overmars houdt zich met name bezig met de moleculaire wisselwerking tussen planten en deze slimme parasieten. Echter, de meeste aaltjes laten planten links liggen. Deze laatste groep, die een prima indicator voor de gezondheid van de bodem blijkt te zijn, wordt bestudeerd door Hanny van Megen. In vervuilde grond blijken totaal andere nematodensoorten te leven dan in onverstoorde bodems.

In het laboratorium lopen veel onderzoeken en er wordt praktijkles gegeven aan studenten. Een groot project is het ontwikkelen van genetische barcodes voor zowel plantenparasitaire en niet-plantenparasitaire aaltjes. Van Megen isoleert en identificeert nieuwe aaltjes, en maakt hiervan digitale pasfoto's. Van Megen: "Vervolgens wordt het arme diertje fijngemalen om er DNA uit te halen." Zo wordt er gewerkt aan een databank waarin pasfoto's van individuele nematoden direct verbonden worden aan hun genenmateriaal. | E.T., foto G.A.

Re:ageer