Wetenschap - 12 juni 2019

Welke infectieziekten door insecten staan ons te wachten?

tekst:
Albert Sikkema

Onderzoekers van onder andere Erasmus MC en WUR gaan uitzoeken hoe Nederland zich beter kan voorbereiden op infectieziekten die insecten overdragen. Door de klimaatverandering nemen vector-overdraagbare ziekten als Lyme en West Nile virus toe.

©Shutterstock

De leerstoelgroep Entomologie van Wageningen University gaat samenwerken met onderzoekers uit Rotterdam, Nijmegen en Utrecht, het RIVM, de NVWA en bloedbanken in Nederland. De onderzoekers hebben 9 miljoen euro gekregen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en hebben in totaal 10 miljoen euro te besteden. Entomologie gaat twee promovendi aanstellen.

Tekenseizoen
Het onderzoek gaat met name de risico’s van klimaatverandering voor de verspreiding van vectorziekten in kaart brengen, licht de Wageningse entomoloog Willem Takken toe. Nu het warmer wordt, rukken muggen op richting Noord-Europa en daarmee neemt het risico van meer en nieuwe infectieziekten toe. Zo gaat door de opwarming het tekenseizoen langer duren, zegt Takken, waardoor de kans groter wordt dat mensen de ziekte van Lyme oplopen.

Onderzoekslab
De onderzoekers gaan na of de muggen nieuwe virussen en parasieten meenemen en of die virussen muggen en andere gastheren infecteren. WUR beschikt over een onderzoekslab met de hoogste veiligheidsstatus, waarin onderzoekers muggen infecteren met virussen en de verspreiding nagaan. WUR en Erasmus Universiteit gaat zo de risico’s van het westnijlvirus, het zika-virus en knokkelkoorts beoordelen.   

Zeldzaam
De Rotterdamse viroloog Marion Koopmans leidt het onderzoek. ‘Grote ziekte-uitbraken zijn gelukkig vrij zeldzaam. Maar áls het gebeurt, gaan we vanaf dat moment pas onderzoek doen, waarmee we achter de feiten aanlopen. Door de veranderende wereld moeten we er rekening mee houden dat infectieziekte-uitbraken vaker voor gaan komen, ook in Europa. Daarom gaan wij de krachten bundelen.’

Weersverwachting voor risico
In totaal gaan 25 promovendi de komende 5 jaar onderzoeken of er nieuwe door insecten overdraagbare ziekten kunnen ontstaan in Nederland. Daarbij kijken ze naar veranderingen in het klimaat, het watermanagement, andere landbouwmethoden en het internationale handelsverkeer. ‘Uiteindelijk willen we een soort weersverwachting voor risico op uitbraken ontwikkelen’, aldus Koopmans.