Wetenschap - 18 april 2002

Weinig politiek nieuws onder de zon voor hoger onderwijs

Weinig politiek nieuws onder de zon voor hoger onderwijs

Wie naar de verkiezingsprogramma's kijkt, moet concluderen dat politiek Den Haag geen vetpot in het vooruitzicht stelt voor het hoger onderwijs na 15 mei. Tekenend is de houding ten aanzien van de studiefinanciering. PvdA en VVD hebben niet eens concrete plannen met de beurs. Het CDA stelt droogjes dat 'het niet verder omlaag mag, maar verhoging ook niet nodig is.'

GroenLinks wil helemaal af van de stufi. Zij ziet meer heil in een 'studietax', waarbij de student kan kiezen voor een beurs die hij later moet terugbetalen, als hij daartoe in staat is. D66 wil net als de SP en ChristenUnie dat de beurs een jaar langer wordt verstrekt. Daarvoor denken de drie partijen ongeveer honderd miljoen euro nodig te hebben.

Een voor de universiteiten belangrijk aspect is de financiering van onderzoek. Universiteiten beconcurreren elkaar vooral op de 'derde geldstroom', de financiering van universitair onderzoek door onder meer het bedrijfsleven. Koren op de molen van de VVD, zou je denken, maar in het partijprogram staat er niets over.

D66 timmert wel aan de weg. De progressieve liberalen willen 'technologiespecifieke kenniscentra' opzetten waarin universiteiten en bedrijfsleven samenwerken en zien die samenwerking als voorwaarde bij de verdeling van wetenschapsfondsen. Tegelijkertijd willen zij een vrij besteedbaar budget geven aan 'onderzoeksgroepen die uitstekend hebben gepresteerd in onderzoeksvisitatierapporten'.

Mochten ze dat voor elkaar krijgen, dan worden er ongetwijfeld een heleboel mitsen en maren aan gehangen. Zo wil de PvdA de wetenschappelijke onafhankelijkheid 'voor ieder zichtbaar waarborgen' met een 'gedragscode over extern gefinancierd onderzoek'. GroenLinks zegt ook niet botweg 'nee' tegen de derde geldstroom maar wil de onafhankelijkheid vergroten door meer geld voor onderzoek te reserveren. De enige linkse partij die echt tegen 'commercie' in de wetenschap ten strijde trekt, is de SP.

Erg concreet worden de programma's wat de financiering van het hoger onderwijs betreft overigens niet vaak. De enige partij die na 15 mei met een flinke bak geld over de brug wil komen, is D66. Die wil de masterfase uitbreiden, meer capaciteit bij de medische opleidingen en meer geld voor onderzoek. De kleinste paarse partij wil daarvoor volgens berekeningen van het Centraal Plan Bureau 250 miljoen euro reserveren.

Het lijkt erop dat veel plannen van (professor) Pim niet veel meer op zullen leveren dan gefronste wenkbrauwen. In 'De puinhopen van acht jaar paars' breekt Fortuyn een lans voor kleinere instellingen en daar zal hij in de Tweede Kamer nog wel medestanders voor vinden. Voor een obscuur standpunt als afschaffing van de Wet Modernisering Universitair Bestuur om terug te gaan naar een strak hi?rarchisch model zal de LPF de handen niet op elkaar krijgen op het Binnenhof. Ook voor afschaffing van het onderscheid tussen hbo en universiteit zal Fortuyn niet snel een meerderheid vinden.

Het is inmiddels een dooddoener om te voorspellen dat er op 15 mei een politieke aardverschuiving gaat plaatsvinden. Hoewel de nieuwkomers er in de peilingen wat op achteruitgaan, ligt een totaal andere machtsverhouding in de Tweede Kamer voor de hand. Dat die verschuiving voor grote veranderingen in het hoger onderwijs gaan zorgen, is vooralsnog onwaarschijnlijk. | HOP

Re:ageer