Wetenschap - 10 september 2015

Weinig bezorgdheid over mogelijke Elsevier-breuk

tekst:
Rob Ramaker
3

Wageningse onderzoekers verwachten weinig hinder te ondervinden van een eventuele breuk met wetenschappelijk uitgever Elsevier. Dit blijkt uit een enquête die de WUR-library afgelopen zomer hield onder 266 onderzoekers.

De Vereniging van Nederlandse Universiteiten (VSNU) en uitgeefconcern Elsevier onderhandelen al driekwart jaar over een nieuw contract. De VSNU wil dat iedereen – en niet alleen abonneehouders – voortaan gratis toegang krijgen tot alle Nederlandse papers. En de universiteiten willen voor die vrije toegang niet méér gaan betalen dan nu, terwijl Elsevier wel meer kosten zegt te maken. Wanneer geen overeenstemming wordt bereikt, loopt het bestaande contract af op 1 januari. Vanaf die datum zouden Nederlandse wetenschappers geen toegang meer hebben tot nieuwe edities van de 2200 Elsevierbladen.

Met de enquête, die ook in andere universiteitssteden is uitgevoerd, probeert de VSNU in te schatten hoe onderzoekers zullen reageren op een eventuele breuk.

De meeste onderzoekers lijken zich geen zorgen te maken; Via allerlei andere wegen zouden ze toch papers in Elsevierbladen bemachtigen. Zo wil 58 procent van de onderzoekers relevante papers direct bij de auteur opvragen en nog eens 39 procent klopt aan bij buitenlandse collega’s (per deelnemer waren meerdere antwoorden mogelijk). Ook weet 56 procent de weg te vinden naar online academische netwerken als Researchgate en stapt19 procent naar de WUR-library. Slechts 11 procent zegt geen idee te hebben hoe ze straks aan artikelen moeten komen. En maar 9 procent verwacht individuele artikelen te gaan kopen bij Elsevier.

Ik denk dat men het makkelijker opneemt dan het in realiteit gaat worden.
Hubert Krekels

Het verbaast Hubert Krekels, directeur van de WUR-library, dat de deelnemers zo optimistisch zijn. ‘Ik denk dat men het makkelijker opneemt dan het in realiteit gaat worden.’ Onderzoekers moeten straks niet incidenteel een paper gaan zoeken via een omweg maar grote aantallen. Bovendien hebben jonge onderzoekers een veel kleiner netwerk dan gevestigde namen.

Jeroen Candel, docent bij de leerstoelgroep Bestuurskunde, herkent de uitkomsten wel. ‘Het wordt natuurlijk wel omslachtiger. Het is niet meer gewoon klikken op Google Scholar’, zegt hij. ‘Maar het is voor de goede zaak.’ Candel is een voorstander van de onderhandelingen. Toch benadrukt hij dat een breuk alleen op korte termijn houdbaar is. Daarna moet er een andere oplossing komen.

Het wordt natuurlijk wel omslachtiger. Het is niet meer gewoon klikken op Google Scholar.
Jeroen Candel

De enquête vroeg niet naar iemands mening over de onderhandelingen. Toch gebruikten sommige onderzoekers de open vragen om hun frustraties te uiten. Zij gaven aan hun werk niet te kunnen doen zonder toegang tot Elsevier, zegt Krekels. Hij zegt zich te realiseren dat de onderhandelingen ver van de onderzoekers plaatsvinden . Komende tijd wil hij meer met de wetenschappers in gesprek.

In Resource 3 zoeken we uit hoe afhankelijk Wageningen UR is van Elsevier. Pak hem nu overal uit de bakken.

Re:acties 3

  • Hendrik

    Naast de onderzoekers zullen studenten er zeker van gaan merken. Als student is het belangrijk dat je, zonder al te veel moeite, je zo breed mogelijk kunt oriënteren. Daarnaast is het declareren van kosten voor het opvragen van benodigde studies (nog?) niet aan de orde. Het ontbreken van deze factoren zal dan ook waarschijnlijk leiden tot een verminderde kwaliteit van theses en andere projecten.

    Dat een systeem op de schop moet is prima, maar dan niet over de rug van de student.

    Reageer
  • Enquete vergeten

    Ik ben de enquete vergeten in te vullen (vakantie) maar toegang tot bladen van Elsevier is voor mijn werk zeker belangrijk, ik download heel regelmatig artikelen en ik schat dat wel 30% van Elsevier is.. het wordt dan heel omslachtig (via auteurs) of duur voor de afdeling (ik betaal met creditcard en declareer dat dan). Anderzijds begrijp is de opstelling van de VSNU wel, de uitgevers verdienen goed aan ons auteurs, heet systeem moet gewoon op de schop..

    Reageer
  • Deelnemer enquete

    Ik heb deelgenomen aan de enqueten, en ik ben bang dat de positieve uitkomst van deze enquete vooral door de vraagstelling komt. Er werd in deze enquete namelijk niet gevraagd of we denken dat het een probleem vormt, maar alleen hoe we het aan zouden pakken áls de boycot werkelijk plaatsvindt. En dan met alleen een aantal opties om aan te klikken zoals: bij de eerste auteur aankloppen, een buitenlandse collega vragen.....De meeste wetenschappers zullen dit soort dingen wel aangrijpen (dus ook aanklikken in de enquete), maar als je bijvoorbeeld een artikel aan het schrijven bent en je snel veel literatuur moet door scannen kan het zeker een groot probleem zijn.

    Reageer

Re:ageer