Wetenschap - 1 januari 1970

Wat kost varkensvlees écht?

Het varkensvlees in de winkel is te goedkoop. Anders gezegd: milieuvervuiling en dierziektes leveren schadeposten op die niet door de varkensboer of de consument, maar door de belastingbetaler wordt betaald. Hoe hoog die zogenaamde ‘maatschappelijke’ kosten zijn, daar valt over te twisten.

Het Landbouw Economisch Instituut deed op verzoek van landbouwminister Veerman een zogenaamde quick-scan naar de maatschappelijke kosten van de varkenshouderij. Daaruit komt de grove schatting dat varkensvlees 21 eurocent per kilo vlees duurder zou zijn wanneer de kosten van milieuvervuiling en dierziektes wel in de prijs meegenomen zouden worden. Dat is ongeveer 15 procent van de kostprijs.
Een grove schatting, benadrukt onderzoeker ir Hubert Sengers, want de opdracht voorzag in niet meer dan een paar dagen onderzoekstijd en de hoeveelheid informatie was beperkt. Sengers: ‘Wil je een echt antwoord op deze complexe vraag, dan moet je een veel grondiger studie doen die ook de indirecte kosten in het buitenland meeneemt. Daar hadden wij geen tijd voor.’
Onderzoeksbureau CE kreeg dezelfde opdracht, nu van Milieudefensie, die er ook te weinig tijd voor gaf, zo zegt onderzoeker Paul van der Wielen. Uit dat onderzoek, dat keek naar de hele veehouderij, komt wel een aanmerkelijk hogere schatting. De maatschappelijke kosten van de hele sector zouden 2,1 miljard euro per jaar zijn. Vlees zou 25 tot 30 procent duurder moeten worden.
Landbouwminister Veerman gebruikte de quick-scan van het LEI om de Tweede Kamer per brief te informeren over de maatschappelijke kosten van de varkenshouderij, al houdt ook de minister slagen om de arm.
Kan er op dit moment eigenlijk überhaupt al iets zinnigs gezegd worden over die kosten? Dr Gé Backus, senior expert op dit gebied bij het LEI: ‘Het is een heel lastig onderwerp. Je moet namelijk niet alleen kijken naar de indirecte kosten die Nederlandse veehouders maken, maar ook naar de indirecte kosten die gemaakt worden door vlees te importeren. In China worden bijvoorbeeld veel meer kosten afgewenteld op het milieu dan in Nederland. Als veehouders in Nederland minder dieren gaan houden, wat milieuorganisaties willen, dan verschuift dat het probleem alleen maar naar China.’ Een gedegen studie zou die internationale context moeten meenemen, stelt Backus. ‘Wij kijken uit naar de opdracht’, voegt hij daar aan toe. / JT

Re:ageer