Wetenschap - 17 juni 2011

Wat is de beste kas?

Een tomatenkas die in Nederland rendabel is, is te hightech voor Spanje. Bram Vanthoor ontwikkelde een model om de beste kas te ontwerpen voor lokale omstandigheden.

Een Spaanse foliekas
Spaanse tuinders met een eenvoudige kas hebben veel minder last van de lage tomatenprijzen dan Nederlandse tuinders met hun dure geavanceerde kassen. Aan de andere kant hangen de inkomsten van de Spaanse telers veel sterker af van variaties in het klimaat. Technieken die onder Nederlandse omstandigheden uit kunnen, lonen niet in Spanje. Dat blijkt uit het proefschrift van Bram Vanthoor. Hij ontwikkelde een kasontwerpmethode die uitrekent welk kassysteem onder verschillende klimaat- en marktomstandigheden het beste rendeert.
De meeste tuinders in Zuid-Spanje gebruiken lowtech folie-kassen. Die vergen weinig investeringen. Vanthoor rekende door welk kassysteem onder de Spaanse condities het beste bedrijfsresultaat geeft. Hij komt uit op een geavanceerdere kas, waarbij het folie is vervangen door glas. De kas heeft meer ventilatieramen voor de warme zomers en een eenvoudig verwarmingssysteem voor de winters. ‘Spaanse telers moeten wel bepaalde technologie aanschaffen om de kwaliteit en leverzekerheid van tomaten te verbeteren, zodat ze de tomaten tegen een hogere prijs bij supermarkten kunnen afzetten’, zegt Vanthoor.
Voor de Nederlandse omstandigheden adviseert Vanthoor een kas met een grotere verwarmingscapaciteit dan in Spanje, een energiebesparend aluminium scherm en toevoer van extra CO 2 voor de plantengroei. Door de lage tomatenprijzen van de afgelopen jaren en het ontbreken van een warmte-kracht-koppeling (wkk) loont deze kas echter niet, zegt Vanthoor.
De ideale kassen die uit zijn model rollen, komen behoorlijk overeen met de praktijk in Spanje en Nederland. Dat betekent dat de kasontwerpmethode van Vanthoor succesvol kassen aanpast aan de lokale condities. Dat komt hem van pas als kersverse medewerker van het Nederlandse bedrijf Hortimax in Mexico. Hortimax verkoopt klimaatsystemen en adviseert tuinders bij het ontwerp van hun kas. ‘Mexico kent veel verschillende klimaatgebieden en de tuinbouw is er relatief nieuw. Met mijn methode kan ik snel nagaan welk kastype het beste presteert onder die verschillende klimaatomstandigheden.’
Bram Vanthoor promoveert op 17 juni bij Eldert van Henten, hoogleraar Agrarische bedrijfstechnologie.

Re:ageer